[{"data":1,"prerenderedAt":491},["ShallowReactive",2],{"static-navbar-menu-nl":3,"static-footer-menu-nl":193,"static-meta-menu-nl":208,"wp:team:exists:slug:NL:ilse":222,"team-insights-ilse-nl":341},[4,10,24,79,133,162,180],{"id":5,"name":6,"path":7,"level2Items":8,"level3Items":9},534,"Home","/",[],[],{"id":11,"name":12,"path":13,"level2Items":14,"level3Items":23},535,"About","/about/",[15],{"id":16,"title":17,"path":7,"level3Items":18},5351,"",[19],{"id":20,"type":21,"content":22},53511,"text","INC. is een advocatenkantoor voor ondernemers die impact willen maken en grenzen verleggen.",[],{"id":25,"name":26,"path":27,"level2Items":28,"level3Items":78},592,"Services","/services/",[29,54],{"id":30,"title":31,"path":27,"level3Items":32},5921,"Corporate Services",[33,38,42,46,50],{"id":34,"type":35,"title":36,"path":37},592111,"page","Nieuwe bedrijven, spin-offs","/services/nieuwe-bedrijven-spin-offs/",{"id":39,"type":35,"title":40,"path":41},592112,"Financiering & investeringen","/services/financiering-investeringen/",{"id":43,"type":35,"title":44,"path":45},592113,"Herstructurering van ondernemingen","/services/herstructurering-van-ondernemingen/",{"id":47,"type":35,"title":48,"path":49},592114,"Verkoop, fusies & overnames","/services/verkoop-fusies-overnames/",{"id":51,"type":35,"title":52,"path":53},592115,"Commerciële contracten","/services/commerciele-contracten-heldere-afspraken-voor-sterke-relaties/",{"id":55,"title":56,"path":27,"level3Items":57},5922,"IP Services",[58,62,66,70,74],{"id":59,"type":35,"title":60,"path":61},592211,"Registratie, handhaving & licenties","/services/registratie-handhaving-licenties/",{"id":63,"type":35,"title":64,"path":65},592212,"Van concept naar asset","/services/van-concept-naar-asset/",{"id":67,"type":35,"title":68,"path":69},592213,"Technologie contracten & transacties","/services/technologie-contracten-transacties/",{"id":71,"type":35,"title":72,"path":73},592214,"Innovatieve samenwerkingen","/services/innovatieve-samenwerkingen/",{"id":75,"type":35,"title":76,"path":77},592215,"Media & adverteren","/services/media-adverteren/",[],{"id":80,"name":81,"path":82,"level2Items":83,"level3Items":132},489,"Team","/team/",[84,91,100,108,116,124],{"id":85,"title":86,"path":82,"level3Items":87},4891,"INC.TEAM",[88],{"id":89,"type":21,"content":90},48911,"Ons team van gedreven en gespecialiseerde advocaten levert strategisch advies en effectieve oplossingen. Wij zetten corporate advies, commerciële contracten en intellectueel eigendom in voor de duurzame groei van onze cliënten.",{"id":92,"title":93,"path":94,"level3Items":95},4892,"Paul","/team/paul/",[96],{"id":97,"type":98,"src":99,"alt":17},48921,"image","/assets/wp-images/2026/03/paul-team-menu.webp",{"id":101,"title":102,"path":103,"level3Items":104},4893,"Martina","/team/martina/",[105],{"id":106,"type":98,"src":107,"alt":17},48931,"/assets/wp-images/2026/03/martina-team-menu.webp",{"id":109,"title":110,"path":111,"level3Items":112},4894,"Marit","/team/marit/",[113],{"id":114,"type":98,"src":115,"alt":17},48941,"/assets/wp-images/2026/03/marit-team-menu.webp",{"id":117,"title":118,"path":119,"level3Items":120},4895,"Nadine","/team/nadine/",[121],{"id":122,"type":98,"src":123,"alt":17},48951,"/assets/wp-images/2026/03/Menu-foto-Nadine.webp",{"id":125,"title":126,"path":127,"level3Items":128},4896,"Ilse","/team/ilse/",[129],{"id":130,"type":98,"src":131,"alt":17},48961,"/assets/wp-images/2026/03/ilse-teampage.webp",[],{"id":134,"name":135,"path":136,"level2Items":137,"level3Items":161},539,"Careers","/careers/",[138,145,153],{"id":139,"title":140,"path":136,"level3Items":141},5391,"OPEN SOLLICITATIE",[142],{"id":143,"type":21,"content":144},53911,"We zijn altijd op zoek naar scherpe, gedreven advocaten om ons team te versterken. Geen vaste eisen, geen standaard vacatures. Gewoon een open uitnodiging.",{"id":146,"title":147,"path":148,"level3Items":149},5392,"Advocaat commercial litigation","/careers/advocaat-commercial-litigation/",[150],{"id":151,"type":21,"content":152},53921,"Heb je tussen de vier en acht jaar ervaring bij een gerenommeerd kantoor en ben je klaar om meer verantwoordelijkheid te nemen?",{"id":154,"title":155,"path":156,"level3Items":157},5393,"Advocaat ondernemingsrecht","/careers/advocaat-ondernemingsrecht/",[158],{"id":159,"type":21,"content":160},53931,"Heb je tussen de vier en acht jaar ervaring bij een gerenommeerd kantoor en ben je klaar om meer verantwoordelijkheid te nemen?  ",[],{"id":163,"name":164,"path":165,"level2Items":166,"level3Items":179},490,"Insights","/insights/",[167,173,176],{"id":168,"title":169,"path":165,"level3Items":170},4901,"All",[171],{"id":172,"type":21,"content":17},49011,{"id":174,"title":31,"path":165,"level3Items":175},4902,[],{"id":177,"title":56,"path":165,"level3Items":178},4903,[],[],{"id":181,"name":182,"path":183,"level2Items":184,"level3Items":192},550,"Contact","/utrecht/",[185],{"id":186,"title":187,"path":183,"level3Items":188},5501,"Utrecht",[189],{"id":190,"type":191},55011,"contactInfo",[],[194,196,198,200,202,204,206],{"id":195,"name":6,"path":7},870,{"id":197,"name":12,"path":13},871,{"id":199,"name":26,"path":27},872,{"id":201,"name":81,"path":82},873,{"id":203,"name":135,"path":136},874,{"id":205,"name":164,"path":165},875,{"id":207,"name":182,"path":183},876,[209,214,218],{"id":210,"name":211,"path":212,"target":213},932,"Algemene voorwaarden","https://www.thisisinc.com/algemene-voorwaarden/",null,{"id":215,"name":216,"path":217,"target":213},931,"Privacy statement","https://www.thisisinc.com/privacy-statement/",{"id":219,"name":220,"path":221,"target":213},930,"Kantoorklachten-regeling","https://www.thisisinc.com/kantoorklachtenregeling/",{"id":223,"title":224,"uri":225,"slug":226,"date":227,"modified":228,"status":229,"language":230,"translations":233,"seo":240,"teamFields":243,"rowCollection":318,"acf":319},"cG9zdDoxMTI5","Ilse Berends","https://www.thisisinc.com/team/ilse/","ilse","2026-03-17T11:26:40","2026-03-27T10:03:50","publish",{"code":231,"slug":232},"NL","nl",[234],{"id":235,"uri":236,"language":237},"cG9zdDoxMTQ0","https://www.thisisinc.com/en/team/ilse/",{"code":238,"slug":239},"EN","en",{"title":241,"metaDesc":242,"opengraphTitle":241,"opengraphDescription":242},"Ilse Berends | advocaat bij INC.","Ilse Berends is Corporate en M&A advocaat. Ilse adviseert bij transacties (zowel Venture als M&A) en strategische partnerships die ertoe doen.",{"foto":244,"functie":246,"rows":247},{"node":245},{"sourceUrl":131,"altText":17},"Advocaat",[248,253,265,275,279,286],{"__typename":249,"quote":250,"source":251,"anchor":213,"htmlClass":213},"RowCollectionRowsRowQuoteLayout","\u003Cp>MAKE IT SIMPLE. MAKE IT HAPPEN.\u003C/p>\n",{"fullName":224,"function":252},"advocaat",{"__typename":254,"title":213,"content":255,"imagePosition":256,"fullHeight":257,"backgroundColor":258,"labels":213,"anchor":213,"htmlClass":213,"call2ActionsData":259},"RowCollectionRowsRowTextLayout","\u003Cdiv>Ilse Berends werkt binnen INC. als specialist ondernemingsrecht, met een focus op M&A en venture capital. Na zeven jaar bij Van Benthem & Keulen — een van de toonaangevende kantoren van Nederland — maakte zij de overstap naar INC.: een kantoor dat past bij haar ambities en bij de ondernemers die zij wil helpen groeien.\u003C/div>\n","left",true,"black",[260],{"label":261,"type":262,"url":17,"pageLink":213,"target":263,"email":264,"file":17,"anchorId":213},"Get in touch","email","_self","berends@thisisinc.com",{"__typename":266,"anchor":213,"htmlClass":213,"backgroundColor":267,"imageGroup":268},"RowCollectionRowsRowImageLayout","white",{"image":269,"imageMobile":272},{"node":270},{"sourceUrl":271,"altText":17},"/assets/wp-images/2026/03/INC.-_-2026-website-2-scaled.jpg",{"node":273},{"sourceUrl":274,"altText":17},"/assets/wp-images/2026/03/INC.-_-2026-61-scaled.jpg",{"__typename":254,"title":213,"content":276,"imagePosition":277,"fullHeight":278,"backgroundColor":258,"labels":213,"anchor":213,"htmlClass":213,"call2ActionsData":213},"\u003Cp>Ilse werkt dagelijks met founders, investeerders en ondernemers die in beweging zijn. Of het nu gaat om investeringsrondes, aandeelhoudersovereenkomsten, overnames of exits — zij zorgt dat de juridische kant van een deal stevig staat én begrijpelijk is. Geen onnodige complexiteit, wel de diepgang die nodig is. Haar aanpak is direct, toegankelijk en pragmatisch: ze vertaalt juridische complexiteit naar heldere keuzes, denkt mee op strategisch niveau en zorgt dat adviezen direct toepasbaar zijn in de praktijk.\u003C/p>\n\u003Cp>Wat haar drijft? De dynamiek van werken met ondernemers op cruciale momenten – of het nu gaat om een eerste investeringsronde, een strategische overname of een exit na jaren bouwen. Ilse begrijpt wat er op het spel staat en wat er nodig is om tot een goed resultaat te komen.\u003C/p>\n","right",false,{"__typename":280,"title":213,"content":281,"anchor":213,"htmlClass":213,"backgroundColor":258,"afbeeldingVerbergenOpMobile":278,"imageGroup":282,"call2ActionsData":213},"RowCollectionRowsRowTextImageLayout","\u003Cp>\u003Ca href=\"mailto:berends@thisisinc.com\">Get in Touch↗\u003C/a>\u003Cbr />\n\u003Ca href=\"mailto:berends@thisisinc.com\">berends@thisisinc.com\u003C/a>\u003Cbr />\n\u003Ca href=\"tel:+31857444788\">085 7444 788\u003C/a>\u003Cbr />\n\u003Ca href=\"https://www.linkedin.com/in/ilseberends/\">LinkedIn↗\u003C/a>\u003C/p>\n",{"imagePosition":256,"image":283},{"node":284},{"sourceUrl":285,"altText":17},"/assets/wp-images/2026/03/ilse-contact.jpg",{"__typename":287,"title":213,"teamSelection":288,"call2ActionsData":213,"anchor":213,"htmlClass":213},"RowCollectionRowsRowTeamLayout",{"nodes":289},[290,300,309],{"id":291,"title":292,"uri":293,"slug":294,"teamFields":295},"cG9zdDo1MzA=","Paul Passenier","https://www.thisisinc.com/team/paul/","paul",{"foto":296,"functie":299},{"node":297},{"sourceUrl":298,"altText":17},"/assets/wp-images/2025/11/paul-team.webp","advocaat | partner",{"id":301,"title":302,"uri":303,"slug":304,"teamFields":305},"cG9zdDo1MzI=","Nadine van Herwaarden","https://www.thisisinc.com/team/nadine/","nadine",{"foto":306,"functie":252},{"node":307},{"sourceUrl":308,"altText":17},"/assets/wp-images/2026/03/Nadine-teampage.webp",{"id":310,"title":311,"uri":312,"slug":313,"teamFields":314},"cG9zdDo1MTE=","Martina van Eldik","https://www.thisisinc.com/team/martina/","martina",{"foto":315,"functie":299},{"node":316},{"sourceUrl":317,"altText":17},"/assets/wp-images/2025/11/martina-team.webp",{"rows":247},{"rowCollection":320},{"rows":321},[322,325,328,332,335,338],{"__typename":249,"rowQuote":323},{"quote":250,"source":251,"settings":324},{"anchor":213,"htmlClass":213},{"__typename":254,"rowText":326},{"title":213,"content":255,"imagePosition":256,"fullHeight":257,"labels":213,"callToActions":259,"backgroundColor":258,"settings":327},{"anchor":213,"htmlClass":213},{"__typename":266,"rowImage":329},{"title":-1,"imageGroup":330,"backgroundColor":267,"settings":331},{"image":270,"imageMobile":273},{"anchor":213,"htmlClass":213},{"__typename":254,"rowText":333},{"title":213,"content":276,"imagePosition":277,"fullHeight":278,"labels":213,"callToActions":213,"backgroundColor":258,"settings":334},{"anchor":213,"htmlClass":213},{"__typename":280,"rowTextImage":336},{"title":213,"content":281,"imageGroup":282,"mobileHideImage":278,"callToActions":213,"backgroundColor":258,"settings":337},{"anchor":213,"htmlClass":213},{"__typename":287,"rowTeam":339},{"title":213,"teamSelection":288,"callToActions":213,"settings":340},{"anchor":213,"htmlClass":213},[342,362,382,410,431,450,469],{"id":343,"title":344,"uri":345,"slug":346,"date":347,"modified":348,"status":229,"language":349,"translations":350,"insightFields":355,"insightCategories":357},"cG9zdDo1Njg=","Van idee naar startup: een gids voor startup founders","https://www.thisisinc.com/insights/van-idee-naar-startup/","van-idee-naar-startup","2025-11-21T14:53:10","2026-01-13T10:48:49",{"code":231,"slug":232},[351],{"id":352,"uri":353,"language":354},"cG9zdDoxMDYz","https://www.thisisinc.com/en/insights/idea-to-startup/",{"code":238,"slug":239},{"title":213,"content":356,"auteurCopy":213},"\u003Cp>Een bedrijf begint met een goed idee: innovatie die de potentie heeft het leven van mensen te vergemakkelijken of te verbeteren. Terwijl de focus vanaf dat moment ligt bij het op het ontwikkelen van het product of de dienst, het vinden van klanten en het uitwerken van de marketingstrategie, wordt één belangrijk aspect wel eens over het hoofd gezien: de juridische kant van ondernemen.\u003C/p>\n\u003Cp>Van het moment dat wordt besloten het bedrijfsidee om te zetten in werkelijkheid, worden ondernemers geconfronteerd met belangrijke juridische keuzes: welke rechtsvorm past het beste bij de plannen? Welke vergunningen zijn nodig? Welke aansprakelijkheidsrisico’s loop je en hoe bescherm je je daartegen? Deze vragen zijn niet alleen relevant voor grote ondernemingen. Het succesvol op de markt brengen van het idee vraagt om een gedegen plan en een goed begrip van de juridische en fiscale aspecten die daarbij komen kijken. Dit artikel biedt een uitgebreide gids voor startende ondernemers en beantwoordt de meest voorkomende vragen om je te helpen de juiste keuzes te maken bij het opzetten van je bedrijf.\u003C/p>\n\u003Ch2>Hoe ga ik ondernemen: welke vorm past het beste bij mijn (toekomstige) onderneming?\u003C/h2>\n\u003Cp>Bij het starten van een onderneming in Nederland is de keuze van de rechtsvorm een van de eerste en belangrijkste beslissingen die een founder moet nemen. Iedere rechtsvorm kent zijn eigen juridische en fiscale gevolgen en bepaalt hoe aansprakelijkheid, zeggenschap en winstverdeling worden geregeld.\u003C/p>\n\u003Ch3>Besloten vennootschap (BV)\u003C/h3>\n\u003Cp>Wie persoonlijke aansprakelijkheid wil beperken en het bedrijf wil laten groeien met aandeelhouders of investeerders, kan voor de besloten vennootschap (BV) kiezen. Een BV heeft ‘rechtspersoonlijkheid’ en kan zelf overeenkomsten met anderen aangaan, zoals contracten met leveranciers en arbeidsovereenkomsten met personeelsleden. Behalve in gevallen van onbehoorlijk bestuur, zijn bestuurders en aandeelhouders daardoor niet zelf aansprakelijk voor de schulden van de BV (formeel-juridisch wordt gezegd dat de aansprakelijkheid van aandeelhouders beperkt is tot het kapitaal wat zij hebben ingebracht).\u003C/p>\n\u003Cp>De oprichting van een BV geschiedt bij notariële akte: een notaris is dus vereist. De akte van oprichting bevatten de statuten van de BV. De statuten bepalen onder meer welke soort aandelen uitgegeven kunnen worden, welke rechten verbonden zijn aan die soorten aandelen, wie bevoegd is de BV te vertegenwoordigen (iedere bestuurder bijvoorbeeld, of twee bestuurders gezamenlijk, meer varianten zijn denkbaar), hoe besluiten tot stand komen, etcetera. In de oprichtingsakte worden ook aandelen uitgegeven aan de oprichters die daarmee dus aandeelhouders worden.\u003C/p>\n\u003Cp>Oprichting bij de notaris klinkt wellicht als een kostbaar traject, maar tegenwoordig zijn er meerdere aanbieders die grotendeels online trajecten aanbieden. Oprichting is dan vaak mogelijk binnen een of een aantal dagen. Voor een eenvoudige BV met standaard statuten is dat vaak een goede, goedkope en snelle optie. Voor een BV waarin meerdere \u003Cem>co-founders\u003C/em> zullen participeren en waarin op korte termijn investeerders zullen instappen, schieten dergelijke standaard-oprichtingsaktes vaak tekort en is achteraf alsnog een statutenwijziging nodig. Zo ben je uiteindelijk vaak alsnog duurder uit.\u003C/p>\n\u003Cp>De BV is een geschikte ondernemingsvorm wanneer je met co-founders of andere aandeelhouders een onderneming wil starten, want het kapitaal kan worden verdeeld over meerdere aandeelhouders. Ook is de BV de verstandige optie als de kostenstructuur van de onderneming hoog is of als aansprakelijkheidsrisico’s om andere redenen groot zijn. Financieel-fiscaal is het verstandig voor de BV te kiezen als het de verwachting is dat (op termijn) een hoge winst zal worden gerealiseerd.\u003C/p>\n\u003Cp>Kies ook voor een BV als een verkoop van de onderneming (\u003Cem>exit\u003C/em>) een doelstelling is. Aandelen in een BV kunnen immers worden verkocht aan een koper, waarmee de gehele onderneming (inclusief contracten) van eigenaar wisselt. De verkoopprijs kan bovendien fiscaal gunstig gestructureerd worden, waardoor de winst bij verkoop niet direct belast wordt (\u003Cem>deelnemingsvrijstelling\u003C/em>).\u003C/p>\n\u003Ch3>Eenmanszaak\u003C/h3>\n\u003Cp>De eenmanszaak is een eenvoudige ondernemersvorm en wordt veelvuldig gebruikt door ZZP’ers en kleine ondernemingen. De oprichting van een eenmanszaak is eenvoudig geregeld door inschrijving bij de Kamer van Koophandel en is mogelijk zonder tussenkomst van een notaris.\u003C/p>\n\u003Cp>Ondernemers met een eenmanszaak zijn volledig (persoonlijk) aansprakelijk voor alle schulden van de onderneming; er is geen scheiding tussen privé- en bedrijfsvermogen. Het risico bij financiële tegenslag komt daarmee volledig voor rekening van de ondernemer. Aan de andere kant kan worden geprofiteerd van fiscale voordelen zoals de zelfstandigenaftrek, startersaftrek en mkb-winstvrijstelling, die zeker de eerste jaren aantrekkelijk kunnen zijn. Let wel, boven een bepaalde winst is het fiscaal voordeliger om te ondernemen via een besloten vennootschap. Bijstand door een accountant of fiscalist is aan te bevelen.\u003C/p>\n\u003Cp>Een eenmanszaak is een geschikte ondernemingsvorm indien geen sprake is van een samenwerking met een co-founder of compagnon, de investeringen in de onderneming beperkt zijn, de bedrijfskosten overzichtelijk en beheersbaar zijn (aangezien de ondernemer aansprakelijk is voor de schulden aan leveranciers) en de aansprakelijkheidsrisico’s te overzien zijn.\u003C/p>\n\u003Cp>Als één van de doelstellingen een verkoop van de onderneming (\u003Cem>exit\u003C/em>) is, dan ligt een keuze voor een eenmanszaak minder voor de hand. De eenmanszaak kan als geheel niet zonder meer worden verkocht, slechts de activa en de passiva van de eenmanszaak kunnen los worden verkocht en overgedragen. Overdracht van contracten is alleen mogelijk met medewerking van de contractspartijen, wat voor onzekerheid en complexiteit kan zorgen. Als een exit wordt geambieerd is de BV vaak de meer voor de hand liggende optie.\u003C/p>\n\u003Ch3>Vennootschap onder firma (VOF), commanditaire vennootschap (CV), maatschap\u003C/h3>\n\u003Cp>Wanneer je samen één of meer vennoten een onderneming wil starten, kan een VOF, CV of maatschap ook worden overwogen. Het zijn samenwerkingsverbanden tussen twee of meer personen. De maatschap is een samenwerkingsverband gericht op de uitoefening van een beroep. Deze rechtsvorm komt vooral voor bij advocaten, tandartsen, huisartsen, accountants, architecten en fysiotherapeuten. Is er geen sprake van de uitoefening van een beroep, maar is eigenlijk sprake van de uitoefening van een bedrijf, dan is sprake van een VOF of CV. De VOF kent twee of meerdere vennoten; de CV kent een of meer beherend vennoten en een of meer commanditaire vennoten: de geldschieters die niet op de voorgrond treden. Bij een maatschap zijn de maten voor gelijke delen aansprakelijk (bijvoorbeeld ieder voor de helft, bij een maatschap met twee maten), terwijl VOF-vennoten hoofdelijk aansprakelijk zijn voor alle schulden (ieder voor het geheel).\u003C/p>\n\u003Cp>De \u003Cem>commanditaire vennootschap \u003C/em>(CV) is een variant op de VOF, specifiek bedoeld om de onderneming te kunnen starten met (stille) geldschieters (commanditaire vennoten) naast de beherende vennoten die de dagelijkse leiding voeren. De beherend vennoten zijn persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk; de commanditaire vennoten slechts voor het bedrag dat ze hebben ingebracht.\u003C/p>\n\u003Cp>Voor oprichting van de bovengenoemde vormen is geen notariële akte vereist. Inschrijving bij de Kamer van Koophandel is voldoende. Het is echter aan te raden om de afspraken van de samenwerking vast te leggen in een overeenkomst. Denk hierbij aan afspraken over inbreng, vertegenwoordigingsbevoegdheid, winstverdeling en beëindiging van de samenwerking.\u003C/p>\n\u003Cp>De wetgever is voornemens de verschillen tussen de samenwerkingsvormen te verminderen via het voorstel Wet Modernisering Personenvennootschappen.\u003C/p>\n\u003Ch3>Tussenconclusie\u003C/h3>\n\u003Cp>De meest voorkomende rechtsvorm (in de startup en scale-up praktijk) is de BV. Een logische keuze als de inzet en de potentie van de onderneming is om met behulp van meerdere aandeelhouders te groeien tot een (internationaal) succesvolle onderneming die uiteindelijk verkocht kan worden. Ook hebben investeerders een voorkeur voor deze rechtsvorm. Voor groei, investeringen en risicospreiding is de BV de favoriete rechtsvorm voor veel scale-ups en startups. Hieronder zal de BV tot uitgangspunt worden genomen.\u003C/p>\n\u003Ch2>Hoe zorg ik voor een goede governance?\u003C/h2>\n\u003Cp>De governance in een BV verwijst naar de wijze waarop de BV wordt bestuurd en gecontroleerd. Governance ziet op de verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden tussen de verschillende organen en stakeholders. De basis van de governance wordt gelegd in de statuten van een BV. De statuten bevatten basisbepalingen over hoe de BV functioneert. Wanneer een BV meerdere aandeelhouders heeft, is het aan te bevelen aanvullende afspraken te maken in een aandeelhoudersovereenkomst, waar verdere governance-afspraken kunnen worden gemaakt.\u003C/p>\n\u003Ch3>Aandeelhoudersovereenkomst\u003C/h3>\n\u003Cp>Aandeelhoudersovereenkomsten bevatten vaak aanvullende afspraken over informatievoorziening aan de aandeelhouders, afspraken over het te hanteren dividendbeleid, clausules over bijzondere bestuurs- en aandeelhoudersbesluiten die een bijzondere meerderheid vereisen (\u003Cem>reserved matters\u003C/em>), een beding dat bepaalt wanneer aandeelhouders verplicht zijn aandelen aan te bieden en wanneer een founder kwalificeert als een \u003Cem>leaver\u003C/em> (en wat de consequenties daarvan zullen zijn). Aandeelhoudersovereenkomsten bevatten vaak ook bepalingen over de  bescherming van intellectueel eigendom (waarover straks meer), geheimhouding, (non-)concurrentie en afspraken over een eventuele exit-strategie, met bijbehorende \u003Cem>drag-along \u003C/em>en \u003Cem>waterval\u003C/em> bepalingen. In \u003Ca href=\"https://www.thisisinc.com/insights/aandeelhoudersovereenkomst/\">dit artikel\u003C/a> worden alle ins en outs behandeld van een aandeelhoudersovereenkomst.\u003C/p>\n\u003Ch3>Aanvullende reglementen\u003C/h3>\n\u003Cp>Zijn er meerdere bestuurders en is een specifieke taakverdeling overeengekomen? Dan kan het interessant zijn om een bestuursreglement op te stellen. Een bestuursreglement is een aanvulling op de statuten en regelt de interne werkwijze van het bestuur. Het bevat afspraken over taakverdeling tussen bestuurders, besluitvorming binnen het bestuur, vergaderfrequentie en procedures, informatievoorziening aan aandeelhouders en toezichthouders, en bevoegdheden voor het aangaan van belangrijke verplichtingen. Ook worden goedkeuringsvereisten voor bepaalde besluiten vastgelegd, evenals procedures bij belangenconflicten. Als sprake is van een toezichthoudend orgaan zoals een raad van commissarissen, dan is een RVC-reglement aan te bevelen.\u003C/p>\n\u003Ch2>Intellectueel eigendom\u003C/h2>\n\u003Cp>Bescherming van intellectueel eigendom (IE) is voor startups vaak een van de eerste strategische juridische stappen die gezet moeten worden. Het contractueel veiligstellen van rechten op software, merken, handelsnamen, designs en knowhow zorgt ervoor dat waarde daadwerkelijk in de onderneming komt te liggen en niet terecht komt bij individuele founders, medewerkers of freelancers die met de ontwikkeling van de producten bezig zijn. Zonder goede clausules over IE-overdracht in arbeidsovereenkomsten of opdrachtovereenkomsten met freelancers, loop je het risico dat cruciale rechten buiten de vennootschap blijven. Daarnaast kan tijdige registratie van een merk of model voorkomen dat concurrenten je marktpositie ondermijnen. Kortom: een solide IE-strategie legt de basis voor investeerbaarheid en duurzame groei.\u003C/p>\n\u003Cp>Bij spin-offs, bijvoorbeeld vanuit een universiteit of na een afsplitsing van een bestaande corporate, speelt intellectueel eigendom een nog belangrijkere rol. Vaak is de technologie of het concept al ontwikkeld en wordt dit via een licentie of overdracht ingebracht in de startup. Het is cruciaal om hierbij duidelijke afspraken te maken over wie de IE-rechten bezit, welke gebruiksrechten de spin-off krijgt en of er beperkingen gelden (bijvoorbeeld territoriaal of qua toepassingsgebied). Ook moeten afspraken worden gemaakt over toekomstige ontwikkelingen: behoren nieuwe uitvindingen aan de spin-off of aan de oorspronkelijke organisatie toe? Heldere contractuele vastlegging voorkomt discussies en maakt de spin-off aantrekkelijker voor investeerders. Meer weten over een goede strategie met betrekking tot en bescherming van intellectueel eigendom? Lees dan \u003Ca href=\"https://www.thisisinc.com/insights/legal-ins-outs-van-een-solide-ip-strategie/\">dit artikel\u003C/a>.\u003C/p>\n\u003Ch2>Aantrekken van investeerders\u003C/h2>\n\u003Cp>Startups hebben verschillende financieringsinstrumenten tot hun beschikking, zoals converteerbare leningen (CLA’s), SAFE’s, subsidies of een eerste equityronde, maar vanzelfsprekend ook geldleningen en rekening-couranten van financiers. Als investeerders vroeg of laat aan boord zullen komen, is het essentieel om vanaf het begin een duidelijke \u003Cem>cap table\u003C/em> op te stellen en deze te onderhouden. Een goed overzicht van aandeelhouders en potentiële verwatering bijvoorbeeld door toegekende opties, geeft vertrouwen aan toekomstige investeerders en voorkomt discussies bij latere rondes. Transparantie in de cap table is vaak het eerste onderdeel van een investeerders \u003Cem>due diligence\u003C/em>. Over de verschillende vormen van investeren lees je \u003Ca href=\"https://www.thisisinc.com/services/financiering-investeringen/\">hier\u003C/a> meer.\u003C/p>\n\u003Ch2>Commerciële overeenkomsten en templates\u003C/h2>\n\u003Cp>Nadat de BV qua governance en intellectueel eigendom goed is ingericht en de cap table is bijgewerkt, kunnen de eerste commerciële contracten worden gesloten. Een set met goed op de onderneming afgestemde algemene verkoopvoorwaarden is een goed begin. De algemene voorwaarden kunnen vervolgens op elke klant of afnemer worden toegepast. Goed opgestelde algemene voorwaarden zorgen ervoor dat de startup goed is beschermd tegen veelvoorkomende risico’s in de dagelijkse bedrijfsvoering, zoals geschillen omtrent levering of schade, maar ook wanbetaling.\u003C/p>\n\u003Cp>Zeker bij datagedreven bedrijven is het essentieel om een solide privacy-strategie te implementeren en vast te leggen in een privacy statement. Richt vanaf de start processen en systemen zo in dat persoonsgegevens veilig en conform de regels worden verwerkt. In het kader van de AVG mag een startup die persoonsgegevens laat verwerken door een derde partij (bijvoorbeeld een softwareleverancier) niet zonder meer data uit handen geven. In dat geval is een verwerkersovereenkomst verplicht. Hierin worden afspraken vastgelegd over de omgang met persoonsgegevens, beveiligingsmaatregelen en aansprakelijkheid. Het ontbreken van zulke overeenkomsten kan leiden tot boetes en reputatieschade. Voor investeerders is het bovendien een belangrijk signaal dat de onderneming haar privacy- en databeheer serieus neemt. Deze documenten vormen dus niet alleen juridische bescherming, maar dragen ook bij aan betrouwbaarheid richting klanten en investeerders.\u003C/p>\n\u003Ch2>Employee incentives\u003C/h2>\n\u003Cp>Het aantrekken en behouden van talent is cruciaal voor een startup. Een goed ingericht employee incentive plan, zoals \u003Cem>stock appreciation rights, \u003C/em>aandelenopties of certificaten via een STAK, zorgt ervoor dat medewerkers meedelen in de waarde die ze helpen creëren. Dit versterkt betrokkenheid en maakt het bedrijf aantrekkelijker als werkgever én aantrekkelijker voor investeerders. Belangrijk is dat de structuur fiscaal en juridisch goed is doordacht, zodat verrassingen achteraf worden voorkomen.\u003C/p>\n\u003Ch2>Exitstrategie\u003C/h2>\n\u003Cp>Hoewel een exit vaak nog ver weg lijkt, is het verstandig hier in een vroeg stadium over na te denken. Investeerders zullen willen weten welke mogelijkheden er zijn voor toekomstige waardecreatie, bijvoorbeeld via een verkoop aan een strategische partij of een secundaire verkoop aan nieuwe investeerders. Het opnemen van \u003Cem>drag-along\u003C/em>– en \u003Cem>tag-along\u003C/em>-regelingen in de aandeelhoudersovereenkomst geeft duidelijkheid over hoe een exit in de praktijk kan verlopen en voorkomt blokkades op een cruciaal moment. Founders doen er verstandig aan Exit-scenario’s op tijd door te rekenen en te letten op \u003Cem>liquidatiepreferenties\u003C/em>. Reken met verschillende scenario’s: de \u003Cem>home-run\u003C/em> maar ook een minder optimaal scenario.\u003C/p>\n\u003Ch2>Conclusie\u003C/h2>\n\u003Cp>Het kiezen van de juiste rechtsvorm, het opstellen van de juridisch relevante documenten zoals een aandeelhoudersovereenkomst en algemene voorwaarden, alsook het tijdig regelen van praktische en juridische zaken zijn bepalend voor een succesvolle start. Door goed en tijdig advies in te winnen en je documenten helder en op maat te laten opstellen, voorkom je veelvoorkomende juridische valkuilen. Ondernemen blijft pionieren, maar een goede juridische basis tilt jouw bedrijf naar een professioneel en hoog niveau. Zo is jouw onderneming klaar om te groeien en te schalen.\u003C/p>\n\u003Cp>Het gespecialiseerde team van INC. biedt uitgebreide ondersteuning aan oprichters van startups en scale-ups én hun investeerders tijdens het gehele oprichtingstraject.\u003C/p>\n\u003Cp>Neem contact op met INC. om jouw specifieke case te bespreken.\u003C/p>\n",{"nodes":358},[359],{"id":360,"name":36,"slug":361},"dGVybToxOQ==","nieuwe-bedrijven-spin-offs",{"id":363,"title":364,"uri":365,"slug":366,"date":367,"modified":368,"status":229,"language":369,"translations":370,"insightFields":375,"insightCategories":377},"cG9zdDo1Njc=","Share Purchase Agreement: een praktische gids","https://www.thisisinc.com/insights/share-purchase-agreement/","share-purchase-agreement","2025-11-21T14:40:15","2026-01-13T11:06:14",{"code":231,"slug":232},[371],{"id":372,"uri":373,"language":374},"cG9zdDoxMDY5","https://www.thisisinc.com/en/insights/share-purchase-agreement-a-practical-guide/",{"code":238,"slug":239},{"title":213,"content":376,"auteurCopy":213},"\u003Cp>Bij de verkoop van aandelen in bedrijven speelt de Share Purchase Agreement (SPA) een cruciale rol. Dit uitgebreide contract regelt alle aspecten van de overdracht van aandelen tussen verkoper en koper, van de koopprijs en betalingsvoorwaarden tot garanties en vrijwaringen. Of het nu gaat om een volledige overname, een meerderheidsbelang of een minderheidsdeelneming, een zorgvuldig opgestelde SPA beschermt de belangen van beide partijen. Het zorgt voor een gestructureerde transactie en minder negatieve verrassingen achteraf.\u003C/p>\n\u003Cp>Het opstellen van een SPA vereist juridische expertise, aangezien het document complexe bepalingen bevat over waarde, koopprijsberekening, due diligence, closing conditions, garanties en post-closing verplichtingen die bepalend zijn voor het slagen van de transactie.\u003C/p>\n\u003Cp>De SPA is het sluitstuk van meerdere fases van onderhandelingen dat begint met verkennende gesprekken, een deal op hoofdlijnen vastgelegd in een (vaak niet bindende) intentieovereenkomst of \u003Cem>letter of intent,\u003C/em> en volgt vaak na een uitgebreid \u003Cem>due diligence onderzoek. \u003C/em>Met de SPA worden bepaalde risico’s verdeeld tussen verkoper en koper. Zo weten Koper en Verkoper precies waar ze aan toe zijn bij de daadwerkelijke overdracht van de aandelen in de target.\u003C/p>\n\u003Cp>In dit artikel zetten wij de kernpunten van de SPA uiteen en staan we kort stil bij het due diligence-onderzoek. Na het lezen van dit artikel weet je wat koopprijsmechanismen zijn, begrijp je het systeem van garanties en vrijwaringen en is de voor de SPA belangrijke onderzoeks- en mededelingsplicht duidelijk. Tot slot worden kort overige belangrijke bepalingen besproken.\u003C/p>\n\u003Ch2>Koopprijsmechanisme: locked box of closing accounts\u003C/h2>\n\u003Cp>Bij de overdracht van een onderneming wordt vaak gewerkt met een effectieve datum (bijvoorbeeld 1 januari) waarop de economische overgang plaatsvindt, terwijl de juridische overdracht pas later wordt afgerond. Levering vindt dus later plaats, met terugwerkende kracht. Deze constructie met terugwerkende kracht roept de vraag op hoe moet worden omgegaan met gebeurtenissen die zich voordoen tussen de effectieve datum en de daadwerkelijke feitelijke leveringsdatum. Aangezien de doelonderneming tijdens de overdracht nog volop operationeel is, kan de waarde fluctueren. Naast de vraag voor welk bedrag de onderneming wordt verkocht, zijn de mechanismen voor het vaststellen van de definitieve koopprijs van cruciaal belang. Hiervoor bestaan twee hoofdmethoden: het locked box-mechanisme en het closing accounts-mechanisme. Het belangrijkste verschil is dat ofwel de koopprijs voor de overdracht is bepaald (locked-box) of dat deze achteraf kan worden aangepast op basis van de financiële cijfers op de datum van overdracht (closing accounts).\u003C/p>\n\u003Cp>Bij een locked box spreken partijen een effectieve datum af die ligt vóór de daadwerkelijke leveringsdatum (\u003Cstrong>Overdrachtsdatum\u003C/strong>) van de aandelen. Vaak is dat het einde van het vorige kwartaal of boekjaar. De financiële positie van de onderneming op die effectieve datum wordt vastgelegd, bijvoorbeeld het eigen vermogen volgens de balans van 31 december 2024. Vanaf de effectieve datum beschouwen Koper en Verkoper de doelonderneming als economisch overgedragen aan de Koper: alle resultaten (winst of verlies) vanaf dat moment zijn voor de Koper, ook al vindt de juridische overdracht later plaats. De koopprijs wordt op basis van die historische balans bepaald en ligt daarmee vast op de overdrachtsdatum. Er volgt geen herberekening meer achteraf. Dit geeft de verkoper veel prijszekerheid. De verkoper weet namelijk precies welk bedrag zij zal ontvangen bij de overdracht. Voor Koper betekent het dat ze vanaf de effectieve datum economisch profiteren: als de doelonderneming in de tussentijd winst maakt, is dat winst voor Koper zonder extra betaling (behalve als rentevergoeding is overeengekomen, zie hierna).\u003C/p>\n\u003Cp>Omdat er een periode tussen de effectieve datum en de overdrachtsdatum zit, zal de koper afspraken willen maken om te voorkomen dat er in die periode waarde uit de doelonderneming ‘lekt’. Zonder die afspraken kan de verkoper zich in die periode nog bevoordelen door bijvoorbeeld extra dividend uit te keren. Dergelijke afspraken worden opgenomen in een Leakage-bepaling die inhoudt dat de verkoper garandeert dat na de effectieve datum geen ongeoorloofde onttrekkingen of uitkeringen zijn gedaan aan zichzelf of aan gelieerde partijen. Doorgaans worden ook de uitzonderingen opgenomen zoals het uitkeren van een normaal salaris of huidige managementvergoeding. Mocht blijken dat de verkoper toch geld heeft onttrokken in strijd met de Leakage-bepaling dan zal de verkoper dit moeten terugbetalen aan de koper (meestal wordt dit op een euro-voor-euro basis van de koopprijs afgehaald).\u003C/p>\n\u003Cp>Omdat de uiteindelijke betaling van de koopprijs bij toepassing van het locked box-mechanisme vaak pas maanden na de effectieve datum plaatsvindt op de overdrachtsdatum, terwijl het financiële resultaat vanaf effectieve datum wel aan de koper toekomt, wordt er wel eens een rentevergoeding afgesproken. Meestal krijgt de verkoper een rente over de koopprijs vanaf de effectieve datum tot overdrachtsdatum. Dit compenseert dat de koper in die periode al economisch eigenaar is (achteraf bezien) en eventuele winsten ten goede komen aan de koper terwijl de verkoper tot de overdrachtsdatum de doelonderneming draaiende heeft gehouden.\u003C/p>\n\u003Cp>Het closing accounts-mechanisme hanteert een tegenovergestelde benadering. Hier geldt de overdrachtsdatum ook als economische overdrachtsdatum. Er is dus geen tussentijdse periode waarin de koper al risico loopt terwijl de verkoper nog eigenaar is: de verkoper draagt alle risico’s tot aan de daadwerkelijke overdracht. Op de overdrachtsdatum betaalt de koper een voorlopige koopprijs, meestal gebaseerd op schattingen of een voorlopig balansoverzicht per die dag. Daarna wordt een definitieve balans opgemaakt zoals per de overdrachtsdatum (de closing accounts). Dat kan enkele weken duren. Op basis van die definitieve cijfers wordt de definitieve koopprijs vastgesteld. Als die afwijkt van de voorlopige prijs, volgt er een verrekening: heeft de doelonderneming minder cash of meer schulden dan gedacht, dan krijgt de koper geld terug. Had de doelonderneming juist meer liquide middelen of hoger werkkapitaal, dan ontvangt de verkoper nog een nabetaling. In feite rekent men de eindwaarde van de doelonderneming op de overdrachtsdatum af zodra alle feiten bekend zijn.\u003C/p>\n\u003Cp>Onder closing accounts is de periode tot de overdrachtsdatum wat minder beladen, omdat alle baten en lasten tot de overdracht voor de verkoper zijn. De verkoper blijft daardoor tot de dag van de levering zelf volledig verantwoordelijk voor financiële ontwikkelingen. Als zij zichzelf bijvoorbeeld een bonus uitbetalen vlak voor closing, verlaagt dat het kasgeld in de onderneming en daarmee de definitieve prijs – ze betalen die bonus uiteindelijk zelf. Een Leakage-bepaling is bij closing accounts daarom doorgaans niet nodig, want het mechanisme corrigeert onttrekkingen automatisch in de eindafrekening (al zal de koper wel waken voor extreem gedrag).\u003C/p>\n\u003Cp>In de praktijk wordt closing accounts vooral gebruikt als de financiële positie op korte termijn flink kan fluctueren. Als de doelonderneming bijvoorbeeld sterk seizoensgebonden is of net een bijzondere transactie doormaakt, kan closing accounts eerlijker uitpakken. Ook bij overnames van onderdelen van grotere bedrijven (carve-outs), waar nog een duidelijke eigen balans opgemaakt moet worden, is closing accounts gebruikelijk. Sommige (internationale) kopers hebben ook in andere gevallen toch de voorkeur voor closing accounts, omdat zij geen (aansprakelijkheids)risico willen lopen voor gebeurtenissen die zich hebben afgespeeld voordat zij eigenaar waren. Maar is het een stabiel bedrijf met betrouwbare cijfers, dan zie je in de Nederlandse markt vaak voorkeur voor locked box.\u003C/p>\n\u003Ch2>Garanties en vrijwaringen: risicoverdeling & plichten van Koper en Verkoper\u003C/h2>\n\u003Cp>Naast de prijs regelt de SPA vooral wie welk risico draagt nadat de doelonderneming is overgedragen. De instrumenten daarvoor zijn garanties (\u003Cem>warranties\u003C/em>) en vrijwaringen (\u003Cem>indemnities\u003C/em>) die de verkoper aan de koper verstrekt. Ook komen hier twee belangrijke juridische verplichtingen in beeld: de mededelingsplicht van de verkoper en de onderzoeksplicht van de koper. Die verplichtingen vormen de achtergrond waartegen garanties en vrijwaringen worden afgesproken. In dit deel leggen we eerst uit wat garanties en vrijwaringen zijn, en vervolgens hoe de mededelings- en onderzoeksplicht doorwerken in de praktijk van zo’n overnamecontract.\u003C/p>\n\u003Ch3>Wat is het verschil tussen garanties en vrijwaringen?\u003C/h3>\n\u003Cp>Garanties in een SPA zijn contractuele beloften van de verkoper dat bepaalde zaken kloppen op het moment van overdracht en dat de aandelen (en de onderneming) bepaalde eigenschappen hebben (of juist niet hebben). Denk aan verklaringen als: “De Jaarrekening geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen van de doelonderneming per ultimo 2024”, “de doelonderneming bezit alle benodigde vergunningen”, “er zijn geen lopende of dreigende rechtszaken”, “alle belastingaangiftes zijn tijdig gedaan”. Blijkt achteraf dat zo’n garantie onjuist was dan is sprake van een inbreuk. De koper kan de verkoper dan aansprakelijk stellen voor de schade die hij lijdt doordat de garantie niet juist blijkt te zijn. Garanties dekken meestal onbekende problemen: zaken waarvan geen van beiden wist dat ze speelden (of waarvan alleen verkoper wellicht weet had, maar niet expliciet gemeld heeft). Ze geven de koper gemoedsrust dat als er ergens toch een “lijk in de kast” blijkt te zitten, de verkoper de schade als gevolg daarvan moet vergoeden. In wezen verschuiven garanties dus risico’s van koper naar verkoper.\u003C/p>\n\u003Cp>Vrijwaringen gaan over specifieke, bekende risico’s. In de regel gaat het om tijdens het due diligence (boekenonderzoek) gebleken feiten of risico’s. Een vrijwaring houdt in dat de verkoper belooft dat als een gesignaleerd risico zich daadwerkelijk openbaart, dat de kosten daarvan door de verkoper worden gedragen. Een vrijwaring is dus een gerichte risicodekking. Dit is anders dan bij garanties, waar eerst aangetoond moet worden dat sprake is van een inbreuk op een garantie en dat er schade uit voortvloeit. Vrijwaringen zijn vooral belangrijk om dealbrekende risico’s af te dekken: de Koper gaat de overname aan, ondanks een bekend probleem, omdat de verkoper belooft dat probleem te zullen oplossen als het verkeerd uitpakt.\u003C/p>\n\u003Cp>In de praktijk vullen garanties en vrijwaringen elkaar aan. Vaak wordt afgesproken dat de koper voor bekende issues alleen de vrijwaring heeft en geen verdere rechten – dat wil zeggen, die issues gelden niet als garantiebreuk omdat ze al bekend zijn en via de vrijwaring zijn geregeld. Voor alle andere (verborgen) kwesties vertrouwt de koper op de garanties.\u003C/p>\n\u003Ch3>Mededelingsplicht en onderzoeksplicht\u003C/h3>\n\u003Cp>Bij het sluiten van een overeenkomst heeft de verkoper een plicht om relevante informatie te verstrekken (mededelingsplicht) en de koper de plicht om goed onderzoek te doen (onderzoeksplicht). In beginsel geldt dat de mededelingsplicht voorgaat: als verkoper moet je belangrijke zaken melden, zeker als de koper die niet eenvoudig zelf kan vinden. De koper mag daarnaast vertrouwen op de juistheid van de mededelingen van de verkoper. Wel geldt dat een koper onderzoek moet doen: als er duidelijke aanwijzingen zijn voor een probleem of risico dan zal een koper dit moeten onderzoeken en vervolgvragen stellen. Iets wat overduidelijk voor handen is, maar wat de koper nagelaten heeft te onderzoeken, kun je hem later moeilijk als verborgen gebrek laten claimen.\u003C/p>\n\u003Cp>De garanties die als bijlage aan een SPA worden gehecht, zijn vaak gestandaardiseerd. De garanties zien op vennootschapsrechtelijke, financiële en commerciële aangelegenheden. Ook bevatten de garanties doorgaans een informatiegarantie die inhoudt dat de verkoper alle essentiële informatie heeft gedeeld. Als verkoper dien je de garanties zorgvuldig door te nemen en je af te vragen of iets is wat de garantie mogelijk onjuist maakt. Is dat het geval moet dat worden gemeld, soms in de vorm van een \u003Cem>Disclosure Letter\u003C/em>. De Disclosure Letter is een invulling van de mededelingsplicht van de Verkoper.\u003C/p>\n\u003Cp>De vraag of een mededelingsplicht voor verkoper bestond, hangt af van de omstandigheden van het geval. Uit het Hoog Catharijne-arrest van de Hoge Raad volgt dat de reikwijdte van de mededelingsplicht kan worden beperkt door de omstandigheid dat de koper door deskundigen een due diligence-onderzoek heeft laat uitvoeren.\u003Ca href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]\u003C/a>\u003C/p>\n\u003Cp>De onderzoeksplicht van de koper komt derhalve tot uitdrukking in het due diligence-onderzoek. De koper heeft dan de kans om allerlei documenten op te vragen, te onderzoeken en vervolgvragen te stellen. Hierna wordt nader stilgestaan bij het due diligence onderzoek.\u003C/p>\n\u003Ch2>Due Diligence: het belang van een goed onderzoek\u003C/h2>\n\u003Cp>\u003Cem>Due diligence\u003C/em> betekent letterlijk ‘gepaste zorgvuldigheid’. Het is een uitgebreid onderzoek door de koper naar alle facetten van de doelonderneming. Hierbij kan gedacht worden aan financiën, contracten, juridische kwesties, IT en personeel. Het doel is tweeledig: 1) de koper wil bevestigen dat de doelonderneming echt waard is wat zij ervoor betaalt en geen verborgen gebreken heeft, en 2) eventuele risico’s die naar boven komen kunnen nog vóór de overname worden besproken, opgelost of gecontractualiseerd (bijvoorbeeld via een vrijwaring). Ook is het doen van een due diligence-onderzoek een invulling van de onderzoeksplicht van de koper.\u003C/p>\n\u003Cp>Voor een verkoper is het van belang dat wordt vastgelegd welke documenten met een koper zijn gedeeld, zodat kan worden bewezen wat de koper zoal wist of had kunnen weten. Doorgaans gebeurt dit automatisch omdat gebruik wordt gemaakt van een digitale dataroom.\u003C/p>\n\u003Cp>In een SPA zal worden opgenomen dat Koper onderzoek heeft kunnen doen naar de doelonderneming en op basis van de uitkomsten van het onderzoek heeft besloten over te gaan tot het kopen van de aandelen.\u003C/p>\n\u003Ch2>Beperkingen van aansprakelijkheid\u003C/h2>\n\u003Cp>Een verkoper zal zijn aansprakelijkheid op grond van een inbreuk van een garantie willen beperken. Het opnemen van bepaalde beperkingen in een SPA is gebruikelijk. De beperkingen kunnen verschillende vormen aannemen. De meest voorkomende vorm is het opnemen van een maximumbedrag (cap) voor de aansprakelijkheid. Ook wordt vaak een drempelbedrag opgenomen die inhoudt dat indien de schade lager is dan het drempelbedrag, de koper niet kan claimen onder de garantie. Hiermee wordt voorkomen dat de koper voor elk ‘wissewasje’ bij de verkoper kan aankloppen voor een claim. Door ook een basket af te spreken kan een koper vele kleine schadebedragen die gezamenlijk het drempelbedrag overschrijven, toch een bij de verkoper aankloppen voor de schade.\u003C/p>\n\u003Cp>Doorgaans gelden de beperkingen van de aansprakelijkheid niet voor vrijwaringen omdat het dan gaat om een specifiek risico waarvan koper en verkoper hebben afgesproken dat het risico volledig bij verkoper blijft (degene die de vrijwaring geeft).\u003C/p>\n\u003Ch2>Overige bepalingen\u003C/h2>\n\u003Cp>De bovengenoemde onderdelen van een SPA vormen de kern van de SPA. Naast deze onderdelen zullen ook andere bepalingen worden opgenomen. Hierbij kan gedacht worden aan de opschortende voorwaarden, leveringsbepalingen, fiscale clausules, post-closing verplichtingen, een relatie- en concurrentiebeding en een geheimhoudingsbeding. Hieronder worden twee van deze bepalingen nader toegelicht.\u003C/p>\n\u003Cp>Post-closing verplichtingen kunnen inhouden dat de verkoper na de Overdrachtsdatum een bepaalde periode werkzaam zal blijven voor de doelonderneming. Vaak heeft dit als doel om een goede overdracht te faciliteren. In de praktijk zien wij vaak dat als onderdeel van de koopprijs een earn-outregeling wordt overeengekomen. De verkoper wordt hierdoor gestimuleerd om de prestaties van de doelonderneming op peil te houden. Daarnaast kan de koper de betaling een gedeelte van de koopprijs uitstellen tot een later moment. Andere post-closing verplichtingen uiteraard ook mogelijk.\u003C/p>\n\u003Cp>Relatie- en concurrentiebedingen komen ook relatief vaak voor ter bescherming van de koper. De koper wil namelijk voorkomen dat de verkoper een concurrerend bedrijf zal gaan starten en vervolgens alle klanten en werknemers van de doelonderneming zal overhalen om over te stappen.\u003C/p>\n\u003Ch2>Conclusie\u003C/h2>\n\u003Cp>De SPA kan een complex juridisch document zijn. Zowel voor een Koper als een Verkoper is het van belang een goede adviseur in te schakelen die de onderhandelingen kunnen voeren zodat een goede deal wordt bereikt.\u003C/p>\n\u003Cp>De ervaren advocaten van INC. helpen zowel Kopers als Verkopers bij overnametrajecten. Wij denken strategisch mee, assisteren bij het opstellen van de \u003Cem>letter of intent\u003C/em>, voeren een due diligence-onderzoek uit en stellen de SPA en bijkomende documenten op.\u003C/p>\n\u003Cp>Neem contact op met INC. om jouw specifieke case te bespreken.\u003C/p>\n\u003Cp>[1] Hoge Raad 22 december 1995, ECLI:NL:HR:1995:ZC1930 (\u003Cem>Hoog Catharijne\u003C/em>).\u003C/p>\n",{"nodes":378},[379],{"id":380,"name":48,"slug":381},"dGVybToyNQ==","verkoop-fusies-overnames",{"id":383,"title":384,"uri":385,"slug":386,"date":387,"modified":388,"status":229,"language":389,"translations":390,"insightFields":391,"insightCategories":393},"cG9zdDo1NjM=","Legal ins & outs van een solide IP strategie","https://www.thisisinc.com/insights/legal-ins-outs-van-een-solide-ip-strategie/","legal-ins-outs-van-een-solide-ip-strategie","2025-11-21T12:58:30","2025-12-08T15:49:22",{"code":231,"slug":232},[],{"title":213,"content":392,"auteurCopy":213},"\u003Cp>Iedere organisatie heeft te maken met IP, oftewel \u003Cem>intellectual property\u003C/em>. De naam van een onderneming – zoals de naam INC. bij ons advocatenkantoor – is bijvoorbeeld IP, en die wordt automatisch beschermd door de Handelsnaamwet.\u003C/p>\n\u003Cp>IP is een verzamelnaam voor vele verschillende soorten rechten. Bij de meeste bedrijven is de branding een belangrijk onderdeel van hun IP. Denk daarbij aan het logo, de brand identity en het merk zelf. Voor tech bedrijven is software vaak een van de belangrijkste assets. Welk soort IP relevant is, verschilt per soort onderneming. Soms moet IP geregistreerd worden voor bescherming, soms niet. Met een doordachte en professionele IP strategie, kunnen de company assets goed beschermd worden en dat vergroot de waarde van de onderneming.\u003C/p>\n\u003Cp>Naast de handelsnaam bestaan verschillende soorten IP. Welk soort IP belangrijk is voor een organisatie, verschilt van geval tot geval. Hieronder eerst een lijst met 10 voorbeelden om aan te geven wat er allemaal mogelijk is:\u003C/p>\n\u003Col>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Copyright op de broncode van software;\u003C/strong>\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Bescherming van knowhow als IP en bedrijfsgeheim;\u003C/strong>\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Octrooi of patent op de techniek achter een product of werkwijze;\u003C/strong>\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Bescherming van een slogan of \u003Cem>tagline\u003C/em>;\u003C/strong>\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Wereldwijde of Europese bescherming van een brand logo als trademark;\u003C/strong>\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Bescherming van data;\u003C/strong>\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Het design van een product vastleggen;\u003C/strong>\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Auteursrecht op een marketing campagne;\u003C/strong>\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Optreden tegen (potentiële) reputatieschade door een post op social media; of\u003C/strong>\u003C/li>\n\u003Cli>\u003Cstrong>Strategisch omgaan met inbreuk op IP, zoals op een bedrijfsnaam\u003C/strong>\u003C/li>\n\u003C/ol>\n\u003Cp>Dit zijn slechts enkele voorbeelden. Uiteindelijk gaat het erom dat de juiste combinatie van IP wordt vastgelegd en geregistreerd om tot de optimale bescherming te komen. Registreert een bedrijf haar IP niet, of worden er geen stappen genomen om geheimhouding te waarborgen van\u003Cem> knowhow\u003C/em>, dan is het mogelijk dat de IP haar waarde verliest of dat de onderneming de rechten kwijtraakt. Daarnaast geldt voor iedere soort IP dat de beschermingsomvang en de (potentiële) beschermingsduur anders is. Zo is een octrooi of patent op een technische uitvinding in principe 20 jaar geldig, een recht op design maximaal 25 jaar en kan een trademark (als enige registreerbare IP) onbeperkt verlengd worden.\u003C/p>\n\u003Cp>Waarom het belangrijk is IP te registreren? Het korte antwoord is: omdat daarmee investeringen kunnen worden terugverdiend. Een onderneming die haar IP goed heeft beschermd, is simpelweg meer waard. Als een organisatie ergens in investeert, bijvoorbeeld in de ontwikkeling van een platform, dan is het wenselijk om die investering terug te kunnen verdienen. Een doordachte IP strategie is daarbij onmisbaar. Bestaat het voornemen om investeringen op te halen? Een van de eerste vragen die potentiële investeerders stellen zal zijn: hoe is het geregeld met de IP? Als de onderneming kan laten zien dat hier vanuit een juridisch perspectief over na is gedacht en dit op professionele wijze is vastgelegd, dan vergroot dit de kans op goede afspraken met investeerders. Hoe dan ook, IP is voor iedere organisatie van belang.\u003C/p>\n\u003Cp>Hierna worden de 10 eerdergenoemde voorbeelden nader uitgewerkt.\u003C/p>\n\u003Ch2>1. Copyright© op de broncode van software\u003C/h2>\n\u003Cp>Bij het copyright oftewel (in het Nederlands) het auteursrecht denken de meeste mensen aan muziek, kunst en literatuur. Dat is logisch: eeuwenlang lag de nadruk van het auteursrecht vooral op deze creatieve uitingen. Tegenwoordig is het spectrum echter veel breder. Ook productvormgeving, social media content, webdesign, software en zelfs digitale kunstvormen zoals NFT’s vallen binnen het bereik van het auteursrecht. Voor ondernemers en innovatieve bedrijven is het daarom belangrijk om goed te begrijpen wat auteursrecht wel – en juist níet – beschermt.\u003C/p>\n\u003Ch3>Wat voor IP bescherm je met het auteursrecht©?\u003C/h3>\n\u003Cp>De basisregel is dat een werk auteursrechtelijke bescherming geniet als het voldoet aan het zogenoemde oorspronkelijkheidscriterium. Dat betekent dat het resultaat voortkomt uit creatieve keuzes van de maker. Denk aan de copywriter die een unieke tekst schrijft, de kledingontwerper die een onderscheidende collectie tekent, of de programmeur die originele software ontwikkelt.\u003C/p>\n\u003Cp>Het gaat erom dat de maker vrije en creatieve keuzes maakt. Een oplossing die uitsluitend ingegeven is door technische eisen of gebruiksfunctionaliteit, is geen creatieve keuze en valt dus niet onder de bescherming.\u003C/p>\n\u003Cp>Belangrijk om te weten: auteursrecht ontstaat automatisch zodra het werk tot stand komt. Anders dan bij merken of modellen is registratie dus niet nodig. Dit kan een voordeel zijn, maar ook voor onzekerheid zorgen. Want waar ligt precies de grens? Ideeën en concepten zijn niet beschermd; er moet sprake zijn van een concrete uitwerking. Een plan of gedachte alleen is dus onvoldoende.\u003C/p>\n\u003Ch3>Auteursrecht IP gemaakt in opdracht of als work product\u003C/h3>\n\u003Cp>Een veelvoorkomend misverstand in de praktijk is dat de opdrachtgever automatisch eigenaar wordt van het auteursrecht, simpelweg omdat die organisatie die de opdracht geeft de rekening betaalt. Dat is niet zo. Het auteursrecht ligt in beginsel altijd bij de maker – de designer, de fotograaf of de developer.\u003C/p>\n\u003Cp>Is het de bedoeling dat de auteursrechten op een werk dat speciaal voor uw onderneming wordt gemaakt ook daadwerkelijk bij uw bedrijf komen te liggen? Dan is een schriftelijke afspraak en overdracht van auteursrechten onmisbaar. Dat kan vooraf door een clausule in de samenwerkingsovereenkomst, of achteraf via een akte van overdracht. Bij INC. helpen wij ondernemers regelmatig om dit juridisch goed vast te leggen. Daarmee voorkomt u dat er later discussie ontstaat over wie de rechthebbende is van de software, naast andere discussies die daarover kunnen ontstaan.\u003C/p>\n\u003Ch3>Software en auteursrecht©\u003C/h3>\n\u003Cp>Software verdient een bijzondere vermelding, want voor software is auteursrecht van groot belang. Zeker met de ontwikkeling van maatwerksoftware gaan vaak forse investeringen gepaard. Het auteursrecht biedt bescherming aan de broncode en het voorbereidend materiaal, zoals functionele ontwerpen en technische documentatie, mits deze voldoende oorspronkelijk zijn. Daarnaast is het mogelijk om de grafische interface van software te beschermen met het auteursrecht.\u003C/p>\n\u003Cp>Let wel: de functionaliteit zelf, de programmeertaal en de onderliggende ideeën vallen niet onder het auteursrecht. Alleen de concrete creatieve uitwerking wordt beschermd. Niet alleen de broncode, maar ook de bij de software behorende documentatie valt daaronder. Daarnaast komt voorbereidend materiaal in bepaalde gevallen voor bescherming in aanmerking, voor zover het mogelijk is om daarmee tot concrete uitwerkingen te komen. Alles wat gebruikt kan worden zonder dat daar nog een developer aan te pas moet komen, valt daar in ieder geval onder. Daarbij kan gedacht worden aan onderzoeksrapporten, tekeningen, uitgeschreven analyses en het functioneel ontwerp en het technisch ontwerp, mits deze voldoende oorspronkelijk zijn.\u003C/p>\n\u003Ch3>Waarom dit relevant is?\u003C/h3>\n\u003Cp>Voor alle organisaties – van gevestigde innovatieve bedrijven tot startups – is IP en kennis van het auteursrecht cruciaal. Creatieve uitingen en digitale producten vormen vaak de kern van de assets en zijn bepalend voor de waarde van de onderneming. Zonder heldere afspraken loopt u het risico dat de rechten niet bij u liggen, maar bij de maker. Dat is een belangrijke factor bij samenwerkingen of investeringen en kan de waarde van uw bedrijf aanzienlijk beperken.\u003C/p>\n\u003Cp>Bij INC. adviseren wij ondernemers over het beschermen en overdragen van auteursrechten, zowel bij creatieve content als bij technische oplossingen zoals software. Wij zorgen ervoor dat afspraken goed zijn vastgelegd en dat uw onderneming optimaal gebruik kan maken van haar IP.\u003C/p>\n\u003Ch2>2. Bescherming van \u003Cem>knowhow\u003C/em> als IP en bedrijfsgeheim\u003Cstrong> \u003C/strong>\u003C/h2>\n\u003Cp>Soms is de IP van een bedrijf niet onder te brengen of te beschermen door één van de specifieke intellectuele eigendomsrechten zoals het merkenrecht, het octrooirecht of het auteursrecht. Dat betekent niet dat deze IP geen waarde vertegenwoordigt, integendeel. We hebben het dan over de bescherming van \u003Cem>knowhow\u003C/em> oftewel het beschermen van bedrijfsgeheimen. Daar hebben we in Nederland een wettelijk kader voor: de Wet bescherming bedrijfsgeheimen. Het beschermen van bedrijfsgeheimen is cruciaal. Bij dit soort vertrouwelijke informatie kan gedacht worden aan strategische plannen, \u003Cem>knowhow\u003C/em>, bedrijfsprocessen, methoden, recepturen of klantgegevens. Kortom: informatie die niet zomaar met derden gedeeld mag worden. Zeker in onderhandelingen of bij samenwerkingen met potentiële partners kan dit gevoelige informatie zijn.\u003C/p>\n\u003Cp>Een veelgebruikt middel om die informatie te beschermen is de Non-Disclosure Agreement (NDA), oftewel een geheimhoudingsovereenkomst. Steeds meer bedrijven kiezen ervoor om een NDA te sluiten voordat er onderhandelingen plaatsvinden. Dat is niet alleen verstandig, maar vaak ook noodzakelijk om juridische bescherming te kunnen inroepen op grond van de Wet bescherming bedrijfsgeheimen.\u003C/p>\n\u003Ch3>Wettelijke bescherming van bedrijfsgeheimen\u003C/h3>\n\u003Cp>Naast contractuele bescherming door een NDA, kan vertrouwelijke informatie ook bescherming genieten op grond van de Wet bescherming bedrijfsgeheimen (Wbb). De Wbb biedt bescherming die zeer vergelijkbaar is met de bescherming van intellectuele eigendomsrechten. Om daarvoor in aanmerking te komen gelden echter wel specifieke voorwaarden. De vertrouwelijke informatie van uw onderneming moet namelijk onder meer:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>geheim zijn (niet algemeen bekend of gemakkelijk toegankelijk);\u003C/li>\n\u003Cli>commerciële waarde hebben omdat deze geheim is; en\u003C/li>\n\u003Cli>door de onderneming actief worden beschermd met redelijke maatregelen.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>Met name dit laatste is belangrijk, want voor deze bescherming is dus noodzakelijk dat aantoonbaar (lees: schriftelijk) goede afspraken worden gemaakt in de commerciële contracten van uw organisatie. Bij alle overeenkomsten en transacties binnen de organisatie moet geheimhouding voldoende gewaarborgd worden, anders komt deze beschermingsmogelijkheid van bedrijfsgeheimen en \u003Cem>knowhow\u003C/em> in het gedrang. En dat kan dan vervolgens weer effect hebben op de waarde van uw onderneming.\u003C/p>\n\u003Cp>Als wél aan deze voorwaarden is voldaan, kan informatie worden aangemerkt als een bedrijfsgeheim in de zin van de Wbb. Dit biedt juridisch diverse mogelijkheden waarover al tot en met de Hoge Raad is geprocedeerd, zoals:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>het verbieden van gebruik door derden;\u003C/li>\n\u003Cli>het eisen van staking van het gebruik; en/of\u003C/li>\n\u003Cli>het opleggen van een dwangsom bij overtreding.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>Mocht het tot een conflict of een procedure komen, dan biedt de Wbb ook mogelijkheden om een volledig proceskostenvergoeding te krijgen – net als bij de inbreuk op intellectuele eigendomsrechten.\u003C/p>\n\u003Ch3>Het belang van geheimhoudingsclausules\u003C/h3>\n\u003Cp>Een bedrijfsgeheim krijgt alleen bescherming als er aantoonbaar maatregelen zijn genomen om het geheim te houden. Het opnemen van geheimhoudingsclausules in contracten en het gebruik van NDA’s zijn daarom onmisbaar.\u003C/p>\n\u003Cp>Zonder dergelijke afspraken loopt een onderneming het risico dat gevoelige informatie niet als beschermd bedrijfsgeheim wordt aangemerkt. Het gevolg kan zijn dat u geen beroep kunt doen op de Wbb, zelfs niet wanneer uw concurrent de informatie gebruikt.\u003C/p>\n\u003Ch3>Concrete tips voor ondernemers\u003C/h3>\n\u003Cp>Voor ondernemers is het belangrijk om de bescherming van bedrijfsgeheimen structureel te regelen. Denk hierbij aan:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>het standaard gebruiken van NDA’s bij onderhandelingen en samenwerkingen;\u003C/li>\n\u003Cli>het opnemen van duidelijke geheimhoudingsclausules in contracten;\u003C/li>\n\u003Cli>interne maatregelen, zoals toegangsbeperkingen en vertrouwelijkheidsverklaringen voor personeel;\u003C/li>\n\u003Cli>een procedure om op te treden bij inbreuken, bijvoorbeeld via een onthoudingsverklaring of een kort geding.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Ch3>Hoe INC. kan helpen\u003C/h3>\n\u003Cp>Bij INC. begrijpen wij hoe belangrijk het is om \u003Cem>knowhow\u003C/em> goed te beschermen. We adviseren organisaties over het opstellen en handhaven van NDA’s en geheimhoudingsclausules. Ook helpen wij bij het vastleggen en beschermen van bedrijfsgeheimen onder de Wet bescherming bedrijfsgeheimen. Mocht er sprake zijn van een conflict of inbreuk, dan ondersteunen wij bij het nemen van juridische stappen om uw belangen te beschermen.\u003C/p>\n\u003Ch2>3. Octrooi of patent op de techniek achter een product of werkwijze\u003C/h2>\n\u003Ch3>Octrooirecht: hoe beschermt u technische innovatie?\u003C/h3>\n\u003Cp>Het beschermen van technische innovatie is voor innovatieve ondernemingen cruciaal. Het octrooirecht biedt hiervoor de meest directe bescherming. Bij de meeste soorten IP wordt techniek uitgesloten van bescherming, zoals bij het auteursrecht en het modellenrecht. Waar andere intellectuele eigendomsrechten vaak geen ruimte laten vanwege deze zogenoemde \u003Cem>techniekexceptie\u003C/em>, kan een technische uitvinding via een octrooi wél beschermd worden.\u003C/p>\n\u003Cp>Toch is een octrooi niet altijd de beste route. Soms kan het verstandiger zijn om een innovatief proces of werkwijze als bedrijfsgeheim te beschermen in plaats van deze openbaar te maken in een octrooiaanvraag. Reden hiervoor is met name dat de techniek achter een octrooi na registratie openbaar wordt gemaakt, en dat de beschermingsduur van het octrooi meestal beperkt is tot 20 jaar. Niet iedere technische uitvinding kan binnen die tijd worden terugverdiend, dus daarvoor moet een slimme (octrooi)strategie worden uitgewerkt.\u003C/p>\n\u003Ch3>Octrooirecht en het nieuwheidsvereiste\u003C/h3>\n\u003Cp>Een belangrijk kenmerk van het octrooirecht is het strenge nieuwheidsvereiste. Een uitvinding moet volledig nieuw zijn en mag niet eerder openbaar zijn gemaakt. Daarom is geheimhouding essentieel zolang de aanvraag niet is ingediend. Wordt de innovatie te vroeg gedeeld, dan kan dit leiden tot verlies van octrooibescherming.\u003C/p>\n\u003Ch3>Bedrijfsgeheim als alternatief\u003C/h3>\n\u003Cp>Niet elke innovatie leent zich voor bescherming via een octrooi. Soms is het juist verstandiger om een technisch proces geheim te houden. Bijvoorbeeld wanneer:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>het voor derden vrijwel onmogelijk is om te achterhalen welke methode of machine is gebruikt om een product te maken;\u003C/li>\n\u003Cli>de levensduur van het proces langer is dan de gemiddelde looptijd van een octrooi (20 jaar); en/of\u003C/li>\n\u003Cli>de kosten en inspanningen voor een octrooiaanvraag niet opwegen tegen de voordelen.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>In dergelijke gevallen kan bescherming als bedrijfsgeheim effectiever zijn. Hierbij is het wel noodzakelijk dat de onderneming passende maatregelen treft om de vertrouwelijkheid te waarborgen, zoals NDA’s, geheimhoudingsclausules en interne procedures.\u003C/p>\n\u003Ch3>Samenwerkingen & IP\u003C/h3>\n\u003Cp>Veel innovaties ontstaan tegenwoordig in samenwerkingsverbanden. Wanneer meerdere partijen betrokken zijn bij de ontwikkeling van een nieuw product of proces, is het essentieel om goede afspraken te maken over intellectuele eigendomsrechten. In dit soort afspraken, die vaak consortium overeenkomsten worden genoemd, moet duidelijk worden vastgelegd welke IP wanneer tot stand is gekomen en (dus) welke IP van welke partij is:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>\u003Cem>Background IP\u003C/em>: de kennis en rechten die partijen al inbrengen bij aanvang van de samenwerking.\u003C/li>\n\u003Cli>i: de nieuwe intellectuele eigendom die tijdens de samenwerking wordt ontwikkeld.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>Een duidelijke samenwerkingsovereenkomst voorkomt discussies over wie welke rechten bezit en wie welke exploitatiebevoegdheden krijgt. Ook in de verkennende fase, wanneer vertrouwelijke informatie wordt gedeeld maar er nog geen definitieve afspraken zijn, is het verstandig om een NDA (non-disclosure agreement) te gebruiken.\u003C/p>\n\u003Ch3>Hoe INC. kan ondersteunen\u003C/h3>\n\u003Cp>Bij INC. adviseren wij ondernemers over de strategische bescherming van hun technische innovaties. Wij denken mee over de vraag: octrooi of bedrijfsgeheim? Daarnaast hebben wij nauwe contacten met ervaren octrooigemachtigden die een octrooiaanvraag kunnen indienen en begeleiden.\u003C/p>\n\u003Cp>Ook bij samenwerkingen ondersteunen wij met het opstellen en beoordelen van contracten, waaronder NDA’s en samenwerkingsovereenkomsten. Zo zorgen wij dat de belangen van uw onderneming goed zijn beschermd in iedere innovatieve samenwerking.\u003C/p>\n\u003Ch2>4. Bescherming van een slogan of \u003Cem>tagline\u003C/em>\u003C/h2>\n\u003Cp>Het is mogelijk een slogan als zijnde IP te beschermen. Daarvoor moet de slogan dan wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. Een goede slogan roept meteen een brand op in gedachten, zonder dat de brand name daadwerkelijk benoemd hoeft te worden.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>“Zo, nu eerst een… [brand name]?”\u003C/em>\u003C/p>\n\u003Cp>of\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>“[brand name], what else?”\u003C/em>\u003C/p>\n\u003Cp>Een slogan of \u003Cem>tagline\u003C/em> komt alleen in aanmerking voor auteursrechtelijke bescherming als deze voldoet aan het oorspronkelijkheidscriterium. Dat betekent dat de slagzin:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>een eigen, oorspronkelijk karakter moet hebben;\u003C/li>\n\u003Cli>voldoende onderscheidend moet zijn van alledaagse of louter beschrijvende teksten; en\u003C/li>\n\u003Cli>de persoonlijke stempel van de maker moet dragen.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>Korte of puur aanprijzende en beschrijvende zinnen, zoals ‘de beste/ goedkoopste/grootste/etc., missen in ieder geval de vereiste oorspronkelijkheid. Maar een originele, creatieve woordspeling of formulering kan wel onder het auteursrecht vallen. De drempel hiervoor is best hoog, want in het voorbeeld van \u003Cem>“Zo, nu eerst een… Bavaria”\u003C/em> werd auteursrechtelijke bescherming door de rechter afgewezen.\u003C/p>\n\u003Ch3>Alternatieve bescherming via merkenrecht\u003C/h3>\n\u003Cp>Omdat het auteursrecht voor slogans een hoge drempel kent, kiezen organisaties er regelmatig voor om hun slagzin te beschermen via het merkenrecht. Een slogan kan als woordmerk worden ingeschreven, mits deze voldoende onderscheidend vermogen heeft. Daarmee krijgt de onderneming een krachtig middel om gebruik door concurrenten tegen te gaan. Onderdeel van de services van INC. is dat wij merken kunnen registreren en vastleggen bij het Benelux Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP), het European Intellectual Property Office (EUIPO), of de World Intellectual Property Organization (WIPO).\u003C/p>\n\u003Cp>De kracht van een goede slogan of \u003Cem>tagline\u003C/em> is evident en niet te onderschatten. Wat veel organisaties niet weten, is dat hier in Nederland naast de bekendere intellectuele eigendomsrechten (trademarks en copyright) ook nog een hele bijzondere manier bescherming voor mogelijk is. Slogans en taglines kunnen namelijk niet alleen door het auteursrecht of het merkenrecht beschermd worden, maar ook door registratie in het zogenaamde slagzinnenregister.\u003C/p>\n\u003Ch2>5. Wereldwijde of Europese bescherming van een brand logo als trademark®\u003Cstrong> \u003C/strong>\u003C/h2>\n\u003Cp>Het merkenrecht is een belangrijk onderdeel van een solide IP-strategie, niet in de laatste plaats om dat een merkrecht het enige IP recht is dat oneindig verlengd kan worden en dus daadwerkelijk voor altijd kan blijven bestaan. Investeringen in het opbouwen van een sterk merk, blijven dus potentieel tot in het oneindige bijdragen aan de waarde van de onderneming. Een sterke \u003Cem>brand identity\u003C/em> is dan ook onmisbaar voor een ambitieus bedrijf.\u003C/p>\n\u003Cp>Een brand begint met een naam en een logo: hét visuele anker van de onderneming dat een hoofdrol speelt als het op herkenbaarheid en reputatie aankomt. Denk aan het rode driehoekje van Levi’s, het groene embleem van Starbucks of het gestileerde vogeltje van Twitter/X. Deze logo’s zijn – naast de namen van deze bedrijven – juridisch beschermd via het merkenrecht.\u003C/p>\n\u003Cp>Wat het merkenrecht uniek maakt, is dat een merk onbeperkt kan worden verlengd. Anders dan bijvoorbeeld een octrooi, auteursrecht of modelrecht, kan uw merk – mits tijdig vernieuwd – voor altijd blijven bestaan. Daarmee vertegenwoordigt een merkregistratie een blijvende waarde voor uw onderneming.\u003C/p>\n\u003Ch3>Waarom registratie als trademark® noodzakelijk is\u003C/h3>\n\u003Cp>Om exclusieve rechten op een logo te verkrijgen, is registratie vereist. In het merkenrecht geldt namelijk: wie het eerst komt, wie het eerst maalt (te kwader trouw registraties daargelaten). Zonder merkregistratie kan een ander bedrijf het logo (of een logo dat daar veel op lijkt) eerder registreren. Dan is het logo niet meer beschikbaar voor registratie en een bedrijf met een oudere merkregistratie kan uw bedrijf dan zelfs het gebruik ervan verbieden. Zeker voor startups of bij nieuwe concepten en producten is het belangrijk om \u003Cem>zo snel mogelijk \u003C/em>tot registratie over te gaan. Met een geldige registratie bij het relevante merkenbureau krijgt de onderneming een monopolie op het gebruik van uw logo voor de geregistreerde producten en diensten.\u003C/p>\n\u003Ch3>Belangrijke aandachtspunten bij branding\u003C/h3>\n\u003Cp>Beschrijvende aanduidingen zoals “Green Energy” voor energieproducten of “The Cycling Club” voor diensten op het gebied van fietsen, komen niet in aanmerking. Marketing agency’s besteden vaak weinig aandacht aan dit aspect bij het ontwerpen van een \u003Cem>brand identity\u003C/em>, en bedenken geregeld nieuwe merken waaruit juist direct of indirect blijkt wat voor diensten of producten de onderneming aanbiedt. Op het gebied van IP biedt dat weinig beschermingsmogelijkheden. Een trademark moet onderscheidend vermogen hebben. Het mag niet uitsluitend beschrijven wat een bedrijf aanbiedt, maar moet creativiteit of eigenheid uitstralen. Het merk moet geschikt zijn om als merk gebruikt te worden. Met andere woorden: eindgebruikers moeten het merk ook daadwerkelijk als merk herkennen.\u003C/p>\n\u003Ch3>Wat kan als brand® geregistreerd worden?\u003C/h3>\n\u003Cp>Veel ondernemers denken bij merkregistratie alleen aan een bedrijfsnaam of een logo. In werkelijkheid biedt het merkenrecht veel meer mogelijkheden. Voorbeelden zijn:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Kleurencombinaties (zoals het turquoise van Tiffany & Co.);\u003C/li>\n\u003Cli>Klankmerken (denk aan het herkenbare jingle-geluid van Intel);\u003C/li>\n\u003Cli>Slogans (bijvoorbeeld L’Oréal’s \u003Cem>“Because you’re worth it”\u003C/em>);\u003C/li>\n\u003Cli>Verpakkingsvormen (zoals de Toblerone-reep of het Absolut Vodka-flesje).\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>Een logo vormt echter in de praktijk vaak de kern, omdat dit direct zichtbaar is en bijdraagt aan merkidentiteit.\u003C/p>\n\u003Ch3>Regionale verschillen: Benelux, Europa of wereldwijd\u003C/h3>\n\u003Cp>In het merkenrecht geldt dat een ouder merk voor een jonger merk gaat, én dat een bedrijf alleen bescherming krijgt voor het territorium waar het merk voor wordt geregistreerd. Dat begint meestal in de Benelux of in Europa, en kan vervolgens internationaal uitgebreid worden. Heeft u zich wel eens afgevraagd waarom wij in Nederland wél de grote ketens McDonald’s en Burger King kennen, maar niet het in de United States minstens zo bekende ‘Wendy’s’? Het antwoord hierop is een ouder merk uit de Benelux. In Goes (Zeeland) bevindt zich namelijk een snackbar die ‘Wendy’s’ heet en Wendy’s ook als merk heeft geregistreerd. Die merkregistratie zorgt er al jaren voor het Amerikaanse Wendy’s haar merk niet kan registreren in de Benelux. Dit is illustratief voor de bescherming die een merk kan bieden en hoe belangrijk een slimme IP-strategie is – ook bij de registratie van merkrechten.\u003C/p>\n\u003Cp>Waar u uw merk het beste registreert, hangt af van de geografische scope van de activiteiten van de onderneming, nu en in de aankomende 5 jaar.\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Benelux (BOIP): deze registratie is geschikt voor ondernemingen die zich primair richten op Nederland, België en Luxemburg. Vaak is het de eerste stap voor startups.\u003C/li>\n\u003Cli>Europa (EUIPO): met één inschrijving verkrijgt u bescherming in alle lidstaten van de Europese Unie. Dit is ideaal voor ondernemingen die (snel) internationaal willen groeien binnen Europa. Daarbij geldt wel dat een Europese registratie meer risico’s met zich meebrengt dan een registratie in de Benelux, omdat het territorium – en daarmee ook het aantal bestaande, oudere merken – vele malen groter is.\u003C/li>\n\u003Cli>Internationaal (WIPO): via de WIPO kan uw merk in meerdere landen buiten de EU worden geregistreerd, bijvoorbeeld in de VS, China of Australië. U bepaalt zelf in welke landen u bescherming aanvraagt. De internationale uitbreiding kan ook pas in een later stadium plaatsvinden.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>Een merkinschrijving geldt telkens voor 10 jaar en kan onbeperkt worden verlengd.\u003C/p>\n\u003Ch3>Handhaving en bescherming van uw logo\u003C/h3>\n\u003Cp>Een merkregistratie krijgt pas waarde als u uw rechten ook actief handhaaft. Dat kan op verschillende manieren:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Oppositieprocedure: als een concurrent bijvoorbeeld een merk probeert in te schrijven dat te veel lijkt op het merk van uw bedrijf, dan kunt is het mogelijk om bezwaar maken nog vóórdat de registratie definitief wordt afgerond. Hierbij is het belangrijk om een merkbewakingsabonnement af te sluiten, zodat het merkenbureau u kan informeren over mogelijk conflicterende nieuwe merkregistraties. Deze service bieden we bij INC. ook aan. Dit voorkomt verwatering van uw merk.\u003C/li>\n\u003Cli>Handhaving na inschrijving: Is een jonger merk tóch ingeschreven, dan kunt u optreden als sprake is van verwarringsgevaar – auditief, visueel of begripsmatig. Dit kan in eerste instantie buitengerechtelijk, en indien nodig via de rechter.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>Zo beschermt u niet alleen uw logo, maar ook de opgebouwde goodwill en waarde van uw onderneming.\u003C/p>\n\u003Ch3>Strategisch trademark® advies\u003C/h3>\n\u003Cp>Een goede merkstrategie houdt rekening met de huidige én toekomstige activiteiten van uw onderneming. Stel dat u nu alleen actief bent in de Benelux, maar over enkele jaren de stap naar Duitsland of Frankrijk wilt maken. Dan kan het slim zijn om nu al een Europese registratie te overwegen. Ook is het van belang om in contracten met ontwerpers of bureaus vast te leggen dat de rechten op uw logo daadwerkelijk bij uw onderneming terechtkomen.\u003C/p>\n\u003Cp>Een logo is meer dan een visueel visitekaartje: het is een juridisch waardevol asset. Door uw merk tijdig en op de juiste wijze te registreren – in de Benelux, in heel Europa of wereldwijd – verzekert u zich van exclusieve rechten en duurzame bescherming. Daarmee legt u een stevige basis voor de verdere groei en internationale expansie van uw onderneming.\u003Cstrong> \u003C/strong>\u003C/p>\n\u003Ch2>6. Bescherming van (een verzameling) data\u003C/h2>\n\u003Cp>Veel van de ondernemingen die INC. adviseert, werken data gedreven. In de digitale economie zijn data en gegevensverzamelingen van onschatbare waarde. Bedrijven investeren vaak aanzienlijk in het verzamelen, ordenen en beschikbaar stellen van informatie. Maar hoe zorgt een organisatie ervoor dat de IP op data ook goed beschermd worden? Daarvoor kan het databankenrecht een uitkomst zijn, dat is vastgelegd in de Databankenwet.\u003C/p>\n\u003Ch3>Wat beschermt het databankenrecht wel en niet?\u003C/h3>\n\u003Cp>Eigendom van ‘data’ op zichzelf is niet mogelijk (nog even los van de theoretische discussie of de juridische figuur van ‘eigendom’ überhaupt mogelijk is bij data, wat waarschijnlijk niet het geval is). Een enkel gegeven of een kleine verzameling algemene gegevens – bijvoorbeeld de temperatuur op enkele dagen, enkele postcodes of uitslagen van een paar wedstrijden – zijn vrij om door iedereen te gebruiken. Het databankenrecht richt zich niet op individuele gegevens of kleine verzamelingen gegevens, maar op de structuur en organisatie van een gegevensverzameling die tot stand is gekomen door substantiële investeringen.\u003C/p>\n\u003Cp>Om een voorbeeld te geven: een lijst met openbare telefoonnummers is op zichzelf niet beschermd, maar een zorgvuldig samengestelde database met gestructureerde contactgegevens, waaraan tijd, geld en expertise is besteed, kan wél beschermd zijn.\u003C/p>\n\u003Ch3>Twee routes van IP bescherming\u003C/h3>\n\u003Cp>Voor een databank kunnen twee afzonderlijke soorten IP een rol spelen: het auteursrecht (vastgelegd in de Auteurswet) en het databankenrecht (vastgelegd in de Databankenwet). Als de databank door de keuze of ordening van de gegevens een eigen, creatieve schepping vormt, kan zij auteursrechtelijke bescherming genieten. Als sprake is van een substantiële investering in het vergaren, controleren of presenteren van de gegevens, dan ontstaat een aanvullend recht: het \u003Cem>sui generis\u003C/em> databankenrecht.\u003C/p>\n\u003Cp>Deze dubbele bescherming kan in sommige gevallen naast elkaar bestaan.\u003C/p>\n\u003Ch3>Rechten van de producent\u003C/h3>\n\u003Cp>De producent van de databank is degene die het risico van de investering draagt. Deze producent krijgt exclusieve rechten en kan zich verzetten tegen het opvragen of hergebruiken van substantiële delen van de databank en het systematisch en herhaald opvragen van kleine delen die in feite neerkomen op het reproduceren van (een groot deel van) de databank.\u003C/p>\n\u003Cp>Hiermee kan worden voorkomen dat derden zonder toestemming de kern van de gegevensverzameling exploiteren.\u003C/p>\n\u003Ch3>Waarom databankenrecht belangrijk is voor bedrijven\u003C/h3>\n\u003Cp>Het databankenrecht biedt ondernemingen de mogelijkheid hun investering in data te beschermen, zonder dat daarvoor geheimhouding nodig is. Maar hoewel het databankenrecht waardevolle bescherming biedt, spelen commerciële contracten in de praktijk een even grote rol. Door in overeenkomsten vast te leggen wie rechthebbende is, onder welke voorwaarden data gedeeld mag worden en welke beperkingen gelden, kunnen geschillen over gebruik en eigendom grotendeels worden voorkomen. Ook privacy is daarbij vanzelfsprekend een belangrijk onderwerp.\u003C/p>\n\u003Cp>Het databankenrecht vormt een belangrijke aanvulling op het auteursrecht. Het geeft producenten van databanken de mogelijkheid hun investering te beschermen en exclusieve zeggenschap te behouden over het gebruik van hun gegevensverzamelingen. Voor ondernemingen die intensief met data werken, is het van groot belang om zowel de juridische bescherming via de Databankenwet als contractuele afspraken goed te regelen.\u003C/p>\n\u003Ch2>7. Het design van een product vastleggen\u003C/h2>\n\u003Cp>Ook design kun je beschermen als IP. Een succesvol ontwerp zoals de iconische Eames loungechair en ottoman combinatie kan een enorme waarde vertegenwoordigen, maar dan is het wel handig als dit ook goed is vastgelegd. Designklassiekers zijn bijvoorbeeld de Porsche 911, de triptrapstoel of de Senz stormparaplu. Het ontwerp van een product kan doorslaggevend zijn voor de keuze van de consument. Het tekeningen- en modellenrecht biedt bescherming voor deze uiterlijke vormgeving en is daarmee een belangrijk instrument om creatieve investeringen veilig te stellen.\u003C/p>\n\u003Ch3>Wat is een model?\u003C/h3>\n\u003Cp>Volgens de Europese wetgeving is een model de verschijningsvorm van een voortbrengsel of een deel daarvan. Het gaat om kenmerken zoals: lijnen en omtrek, kleuren en vorm, textuur en materiaalgebruik en versieringen of decoratieve elementen. Een modelrecht beschermt dus het uiterlijk, niet de technische werking. Voor technische innovaties is het octrooirecht of de Wet bescherming bedrijfsgeheimen de aangewezen route voor bescherming.\u003C/p>\n\u003Ch3>Ingeschreven en niet-ingeschreven modelrechten\u003C/h3>\n\u003Cp>Een model kan bescherming genieten op twee manieren: i) als ingeschreven modelrecht door een registratie bij het EUIPO (voor de Europese Unie) of ii) als niet-ingeschreven gemeenschapsmodel. Bescherming van een geregistreerd model kan tot maximaal 25 jaar, mits het model elke vijf jaar wordt vernieuwd. Een niet-ingeschreven modelrecht ontstaat automatisch en gratis bij de eerste openbaarmaking van het model in de EU. De beschermingsduur is dan 3 jaar. Dit laatste regime is vooral interessant voor sectoren zoals de mode- en textielindustrie, waar jaarlijks grote aantallen ontwerpen met een korte levensduur op de markt komen.\u003C/p>\n\u003Cp>Voor beide beschermingsvormen geldt dat een model alleen bescherming krijgt als het voldoet aan twee eisen:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Nieuwheid: het model mag nog niet eerder openbaar zijn gemaakt.\u003C/li>\n\u003Cli>Eigen karakter: de totaalindruk moet verschillen van bestaande modellen.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Ch3>Het belang van strategische bescherming\u003C/h3>\n\u003Cp>De keuze tussen een ingeschreven of niet-ingeschreven modelrecht hangt af van de strategie van uw onderneming. Produceert u tijdelijke collecties met een korte levenscyclus? Dan kan het niet-ingeschreven modelrecht volstaan. Investeert u in een iconisch design dat langere tijd commercieel relevant blijft? Dan is registratie van het design sterk aan te raden. Bij een ingeschreven model kan bovendien veel steviger worden opgetreden tegen namaakproducten.\u003C/p>\n\u003Cp>Het tekeningen- en modellenrecht biedt ontwerpers en bedrijven de mogelijkheid hun creatieve productvormgeving te beschermen. Door tijdig te registreren en goed te beoordelen welke ontwerpen bescherming verdienen, kunt u uw IP op design optimaal benutten.\u003C/p>\n\u003Ch2>Auteursrecht op een marketing campagne\u003C/h2>\n\u003Cp>Marketing kan veel waarde toevoegen aan de IP van uw onderneming. Het is wel belangrijk om hier goede afspraken over te maken met de ontwerpers of een agency. Vaak vinden ontwerpers, zeker als die op opdrachtbasis worden ingeschakeld, dat zij bepaalde rechten behouden op de output en dat je de ontwerpen dus ook niet zomaar kunt aanpassen of hergebruiken voor andere doeleinden of bijvoorbeeld een gelieerde vennootschap. Het auteursrecht speelt hierin een belangrijke rol\u003C/p>\n\u003Ch3>Automatische bescherming\u003C/h3>\n\u003Cp>Het auteursrecht ontstaat automatisch op het moment dat een werk wordt gecreëerd. Er is geen registratie vereist. Dat is enerzijds handig, maar het zorgt ook dat vaak onduidelijk is wat precies beschermd wordt. Ideeën voor een campagne vallen bijvoorbeeld buiten de bescherming; pas bij een uitgewerkte creatie, zoals fotografie, designs of teksten, ontstaat auteursrechtelijke bescherming.\u003C/p>\n\u003Ch3>Wie is de rechthebbende?\u003C/h3>\n\u003Cp>Een veel voorkomende misvatting is dat de opdrachtgever automatisch de auteursrechten bezit, simpelweg omdat die onderneming de opdracht geeft en de factuur betaalt. In werkelijkheid berusten de rechten bij de maker: dat kan de copywriter, grafisch ontwerper, fotograaf of videoproducent zijn. Als uw bedrijf de auteursrechten verwerven, dan moet dit schriftelijk worden vastgelegd. Die vastlegging moet voldoen aan de vereisten die gelden voor een overdrachtsakte voor IP.\u003C/p>\n\u003Cp>Heeft de onderneming dit (nog) niet goed vastgelegd? Geen probleem – dit zien we heel vaak – meestal is dit achteraf goed te repareren, maar het moet wel gebeuren.\u003C/p>\n\u003Cp>Daarbij moet goed gekeken worden naar de keten van rechthebbenden. Het auteursrecht begint bij de maker, en dat is normaal gesproken een persoon. Vaak zien we dat die persoon ooit begonnen is vanuit een eenmanszaak of een vennootschap onder firma, waarna de onderneming is ingebracht in de B.V. met die persoon als één van de founders. En inmiddels is dat dan al jaren geleden. Het is afhankelijk van de inbrengbeschrijving of de IP ook mee over is gegaan naar de B.V., of dat de IP per ongeluk is achtergebleven bij de maker. Auteursrechten moeten dan expliciet benoemd worden, anders is het \u003Cem>onvoldoende bepaald\u003C/em> en loop je het risico op discussies. Niet alleen met de founder, maar ook met derden. In de regel is de strategie van een bedrijf dat inbreuk maakt op auteursrechten namelijk om ter discussie te stellen dat degene die het auteursrecht inroept, ook rechthebbende is.\u003C/p>\n\u003Cp>De advocaten van INC. hebben veel ervaring met de transacties en complexe trajecten in een onderneming waar dit soort onderwerpen spelen. Wij kunnen daarop anticiperen en zorgen dat het geen issue wordt in de situaties die er echt toe doen voor een onderneming.\u003Cstrong> \u003C/strong>\u003C/p>\n\u003Ch2>Optreden tegen (potentiële) reputatieschade door een post op social media\u003C/h2>\n\u003Cp>Stel: op een groot nieuwsplatform en/of andere social media verschijnt een artikel vol onwaarheden over uw bedrijf. De reputatieschade kan enorm zijn. In zulke situaties biedt het mediarecht aanknopingspunten om op te treden.\u003C/p>\n\u003Ch3>Vrijheid van meningsuiting vs. bescherming van reputatie\u003C/h3>\n\u003Cp>In het mediarecht draait het vaak om de afweging tussen de vrijheid van meningsuiting en de gevolgen van een publicatie voor de betrokken persoon of onderneming. Onrechtmatige publicaties kunnen zowel vooraf worden tegengehouden – door een verbod te vorderen – als achteraf worden bestreden, bijvoorbeeld door verwijdering of rectificatie te eisen.\u003C/p>\n\u003Cp>Ook hier is de strategie weer van levensbelang voor de onderneming. Als meteen (te) hard wordt opgetreden tegen een kleiner bedrijf, dan kan die reactie de schade alleen maar erger maken. De advocaten van INC. kijken vooruit en kunnen goed inschatten wat voor aanpak het beste werkt. En dat is niet altijd ‘de juridische’ route.\u003C/p>\n\u003Ch3>Portretecht\u003C/h3>\n\u003Cp>Een bijzonder onderdeel van het mediarecht is het portretrecht, dat deel uitmaakt van het auteursrecht. Bekend zijn de rechtszaken van Max Verstappen tegen Picnic, die dit onderwerp breed onder de aandacht brachten.\u003C/p>\n\u003Cp>Een portret mag in principe openbaar gemaakt worden, tenzij de geportretteerde een redelijk belang heeft om zich daartegen te verzetten. Zo’n belang kan zijn:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>bescherming van de privacy (AVG);\u003C/li>\n\u003Cli>schade aan de reputatie; of\u003C/li>\n\u003Cli>een commercieel belang, bijvoorbeeld wanneer een portret voor reclame wordt gebruikt.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Cp>De rechter maakt uiteindelijk een belangenafweging tussen de gebruiker van het portret en de geportretteerde. Bij gebruik van een foto of video in een post waarbij iemand herkenbaar te zien is, kan het portretrecht mogelijkheden bieden om in actie te komen en (verdere) reputatieschade te voorkomen.\u003C/p>\n\u003Cp>Wordt uw bedrijf onterecht in een kwaad daglicht gezet of wordt een portret zonder toestemming gebruikt? Snel handelen is cruciaal. De juiste strategie kan verdere schade beperken en soms zelfs voorkomen.\u003Cstrong> \u003C/strong>\u003C/p>\n\u003Ch2>Strategisch omgaan met een inbreuk op IP, zoals op de bedrijfsnaam\u003Cstrong> \u003C/strong>\u003C/h2>\n\u003Cp>Stel, uw onderneming ontwikkelt al meer dan 15 jaar duurzame verpakkingen voor diverse voedingsmiddelen. Dan start een nieuw bedrijf een platform waarop vraag en aanbod van recyclebare verpakkingsmaterialen bij elkaar wordt gebracht. Het is duidelijk dat kosten noch moeite zijn gespaard. Je kunt geen boodschappen meer doen, geen bushokje meer voorbijlopen en geen radio meer luisteren zonder te worden geconfronteerd met het logo van The Packaging Platform® (een geregistreerd beeldmerk).\u003C/p>\n\u003Ch3>Bedrijfsnaam vs. registered trademark\u003C/h3>\n\u003Cp>Wat je altijd als eerste moet doen, is het bewijs veiligstellen voordat contact wordt gelegd met de partij die inbreuk maakt. Maak ‘print screens’ van ieder gebruik op internet, maak een dossier van inkomende telefoongesprekken/post/mails die verwarring kunnen aantonen, laat een werknemer de concurrent bellen om te checken of het merk als bedrijfsnaam gebruikt wordt bij het beantwoorden van de telefoon, raadpleeg de kamer van koophandel/SIDN/het merkenregister en onderzoek of de concurrent bekend is of kon zijn met jouw bedrijfsnaam (bijvoorbeeld wegens aanwezigheid bij hetzelfde congres). Het zou niet de eerste keer zijn dat een inbreukmaker snel zijn sporen uitwist op het moment van confrontatie met een bedrijf met een oudere handelsnaam (en dus de betere IP positie).\u003C/p>\n\u003Cp>Een handelsnaamrecht ontstaat zonder registratie, simpelweg door het gebruik van een bedrijfsnaam. Met dat recht kunnen bedrijven in veel gevallen zorgen dat de concurrent haar jongere merk niet meer als bedrijfsnaam kan gebruiken. Het komt merkwaardig genoeg nog vaak voor dat merkenbureaus wel uitgebreid onderzoek doen naar bestaande merken, maar niet of nauwelijks naar bestaande handelsnamen. En dat terwijl een bedrijf met een oudere handelsnaam ook zonder merkregistratie vaak de betere papieren heeft. Volgens de Handelsnaamwet kan een oudere handelsnaam onder omstandigheden bescherming bieden tegenover een jonger merk. Het is dan wel noodzakelijk aan te tonen dat de handelsnaam daadwerkelijk en structureel in het economisch verkeer werd gebruikt.\u003C/p>\n\u003Ch3>Denk goed na over een slimme strategie\u003C/h3>\n\u003Cp>Meteen hoog van de toren blazen met een brief van een advocaat is vaak juist niet de beste route. Misschien is de inbreukmaker zich van geen kwaad bewust en direct bereid om voldoende afstand te nemen van de bedrijfsnaam. Als een concurrent via social media een kopie van jouw sommatiebrief deelt met daarboven de tekst \u003Cem>“Is dit nou echt hoe we als twee duurzame en impact gedreven ondernemingen met elkaar om moeten gaan? We hadden ook eerst koffie kunnen drinken voordat je een advocaat op ons afstuurde…”\u003C/em>, dan kan dat zeer schadelijk zijn. Het bereiken van een oplossing in overleg is meestal goed mogelijk is in dit soort gevallen, maar dan moet je het wel sympathiek en handig aanpakken.\u003C/p>\n\u003Cp>Waarschijnlijk ‘wint’ de oudere bedrijfsnaam deze discussie uiteindelijk. Die juridische puzzel gecombineerd met de juiste strategie is iets waar de advocaten van INC. uw onderneming heel goed bij kunnen helpen.\u003C/p>\n",{"nodes":394},[395,398,401,404,407],{"id":396,"name":72,"slug":397},"dGVybTozNQ==","innovatieve-samenwerkingen",{"id":399,"name":76,"slug":400},"dGVybTozNw==","media-adverteren",{"id":402,"name":60,"slug":403},"dGVybToyOQ==","registratie-handhaving-licenties",{"id":405,"name":68,"slug":406},"dGVybTozMw==","technologie-contracten-transacties",{"id":408,"name":64,"slug":409},"dGVybTozMQ==","van-concept-naar-asset",{"id":411,"title":412,"uri":413,"slug":414,"date":415,"modified":416,"status":229,"language":417,"translations":418,"insightFields":423,"insightCategories":425},"cG9zdDo1NjI=","Convertible Loan Agreements (CLAs): de belangrijkste kenmerken uitgelicht voor startup founders en investeerders","https://www.thisisinc.com/insights/convertible-loan-agreements/","convertible-loan-agreements","2025-11-21T12:46:26","2026-01-13T10:41:36",{"code":231,"slug":232},[419],{"id":420,"uri":421,"language":422},"cG9zdDoxMDY0","https://www.thisisinc.com/en/insights/convertible-loan-agreements-netherlands/",{"code":238,"slug":239},{"title":213,"content":424,"auteurCopy":213},"\u003Cp>Voor innovatieve startups is vroege financiering cruciaal om hun product te ontwikkelen, \u003Cem>product market fit\u003C/em> te verkennen en de markt te betreden. Traditionele bankleningen zijn in deze fase zelden haalbaar en voor een equity (aandelen) financiering is het vaak te vroeg. Een alternatief instrument is de converteerbare lening: de lening die op een later moment (vaak bij de volgende equity investeringsronde) kan worden omgezet in aandelen. De CLA is bij startups en bij investeerders een aantrekkelijk investeringsinstrument.\u003C/p>\n\u003Cp>Op het eerste gezicht zijn CLAs eenvoudig: weinig papierwerk, geen notariële akten, waarderingsdiscussies uitgesteld en volop online-sjablonen beschikbaar. Deze schijnbare eenvoud verklaart hun populariteit onder founders met een scherp oog voor kosten. Achter die eenvoud schuilen echter belangrijke complexiteiten. Veel founders en investeerders onderschatten dat de werkelijke prijs van het eigen vermogen pas bij conversie bekend wordt, wat kan leiden tot onverwachte verwatering voor founders en mogelijk een teleurstellend rendement voor investeerders. Sommige doorgewinterde investeerders mijden CLAs om precies die reden.\u003C/p>\n\u003Cp>Daarnaast beperken CLAs vaak de operationele vrijheid van de founder, omdat veel belangrijke besluiten gedurende de looptijd van de lening de goedkeuring van de investeerder vereisen. Of daarvan sprake is, hangt af van de inhoud van de CLA documentatie. De flexibiliteit van het instrument is groot en we zien CLAs in alle vormen en maten voorbij komen, van een two-pager tot een contract van vijftien pagina’s met uitgebreide \u003Cem>covenants, representations and warranties\u003C/em>.\u003C/p>\n\u003Cp>Deze gids geeft je de handvatten om CLAs strategisch te onderhandelen en de valkuilen van generieke – vaak investor-friendly – templates te vermijden.\u003C/p>\n\u003Ch3>Na het lezen van dit artikel weet je:\u003C/h3>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Wat een converteerbare lening is en hoe die werkt\u003C/li>\n\u003Cli>Welke strategische voordelen CLAs bieden voor startups én investeerders\u003C/li>\n\u003Cli>Op welke punten je als founder of investeerder écht duidelijke afspraken moet maken\u003C/li>\n\u003Cli>Welke cruciale clausules je onder de loep moet nemen voor je tekent\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Ch3>01       Wat is een Convertible Loan Agreement (CLA)?\u003C/h3>\n\u003Cp>Een converteerbare lening (CLA) is in wezen een gewone geldlening: de uitlener verstrekt geld (in de vorm van vreemd vermogen) tegen een vergoeding in de vorm van rente. Na de einddatum moet de lening worden afgelost. Waar een converteerbare lening zich onderscheidt van een gewone lening, is dat de converteerbare lening wordt terugbetaald door conversie in aandelen of certificaten. Bij zo’n conversie geeft de vennootschap aandelen uit aan de investeerder, waarbij de lening plus opgebouwde rente wordt verrekend met de uitgifteprijs. Concreet is een CLA dus een rente dragende voorfinanciering op toekomstige aandelenuitgifte, tegen een waardering die later wordt vastgesteld.\u003C/p>\n\u003Ch3>02       Veelvoorkomende trigger-events\u003C/h3>\n\u003Cp>Trigger-events bepalen wanneer de converteerbare lening kan worden omgezet in aandelen. De afgesproken einddatum (\u003Cem>maturity date) \u003C/em>is vaak zo’n moment: aan het einde van de looptijd kan de lender kiezen voor terugbetaling of conversie. Een andere trigger is een “Qualified Financing” of “Equity Financing”: bij een nieuwe investeringsronde mag de lender converteren tegen dezelfde voorwaarden als de nieuwe investeerders, soms met een afgesproken korting. Ook “Liquidity Events” (denk aan verkoop van de onderneming) en “Events of Default” (zoals wanbetaling, faillissement of stillegging van de activiteiten) zijn gangbare triggers.\u003C/p>\n\u003Cp>Er is geen universeel CLA template. De meest gebruikte vorm laat conversie plaatsvinden bij een Qualified Financing tegen de prijs van die ronde of een nader overeen te komen waardering. Populariteit wint echter de “always-convertible” variant: converteerbare leningen die op de vervaldatum altijd omzetten tegen een vooraf vastgestelde aandeelprijs, al dan niet met tussentijdse aanpassingsmechanismen. Ook “Fixed-Percentage Convertible Notes” – leningen die bij conversie een vast aandelenpercentage opleveren, zien we steeds vaker. Een vergelijkbaar instrument is de SAFE en ook die wint aan populariteit.\u003C/p>\n\u003Ch3>03       Strategische voordelen\u003C/h3>\n\u003Ch4>\u003Cem>Waarderingsuitdagingen in de vroege fase \u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>Het waarderen van bedrijven in de vroege fase brengt inherente moeilijkheden met zich mee. Traditionele methoden zoals EBITDA-multiples of discounted cash flow berekeningen schieten tekort en weten vaak niet het groeipotentieel van de startup goed te becijferen. Met een CLA kan de waardering worden uitgesteld tot een moment waarop de start-up een product heeft ontwikkeld, \u003Cem>product market fit \u003C/em>heeft bereikt en commerciële tractie kan laten zien. Bijkomend voordeel is dat bij de waardering vaak wordt aangehaakt bij de waardering die met investeerders wordt afgesproken in de priced round (Qualified Financing).\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Fiscaal voordeel investeerder\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>Voor de investeerder biedt de CLA een potentieel belastingvoordeel voor wanneer de startup het niet redt. Investeerders kunnen (een deel van) de lening afschrijven, welke afschrijvingen vaak fiscaal aftrekbaar zijn. Tot het moment van conversie kwalificeert de investeerder als een gewone schuldeiser, wat betekent dat (\u003Cem>in theorie) \u003C/em>de investeerder bij een onverhoopt faillissement aan de beurt komt vóórdat aandeelhouders hun inleg terug krijgen. Pas na conversie wordt de investeerder een aandeelhouder (of houder van certificaten van aandelen).\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Fundraising in een hogere versnelling\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>Een ander voordeel van de CLA is de snelheid waarmee deze kan worden opgezet. Fundraising met een CLA is aanzienlijk sneller dan een equity ronde. De documentatie is relatief \u003Cem>basic\u003C/em> een lening met standaard voorwaarden (looptijd, rentepercentage) plus goede bepalingen over de conversie. Een notaris is nog niet vereist en onderhandelingen over aandeelhoudersovereenkomsten worden uitgesteld.\u003C/p>\n\u003Ch3>04       Overwegingen ten aanzien van kosten\u003C/h3>\n\u003Cp>Hoewel CLA’s bepaalde kosten (zoals notariskosten) uitstellen, vereist conversie uiteindelijk wel een notariële akte. Conversie van verschillende converteerbare leningen tegelijkertijd kan daarnaast complexe onderhandelingen initiëren rondom waardering, cap table berekeningen en aandeelhoudersrechten, vooral wanneer conversie wordt getriggerd door een Qualified Financing of wanneer de investeerderspool bestaat uit een groot aantal angel investeerders (die mogelijk hebben geïnvesteerd via sharefunding platforms). Een deel van de kostenbesparing die wordt gerealiseerd bij het aangaan van de CLAs, komt daarmee bij conversie terug en een Qualified Financing waarbij CLAs converteren is vaak meer complex en meer kostbaar.\u003C/p>\n\u003Ch3>05       Belangrijke aandachtspunten bij de onderhandelingen\u003C/h3>\n\u003Cp>Founders en investeerders dienen de volgende belangrijke aspecten mee te nemen tijdens onderhandelingen:\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Legal Requirements: \u003C/em>Onder het Nederlandse vennootschapsrecht kwalificeren CLA’s als “rechten op een toekomstige aandelenuitgifte,” wat een aandeelhoudersbesluit vereist en mogelijk voorkeursrechten kan triggeren tenzij die worden uitgesloten. Juiste documentatie van een aandeelhoudersbesluit (en soms goedkeuring van andere vennootschapsorganen) zijn juridisch noodzakelijk.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Template valkuilen: \u003C/em>Online templates versnellen het proces en het scheelt tijd en geld. Echter, veel beschikbare templates zijn relatief \u003Cem>investor-friendly, \u003C/em>bijvoorbeeld ten aanzien van garanties en convenanten. Deze bepalingen kunnen de operationele vrijheid en snelheid van governance aanzienlijk beperken, waarbij goedkeuring van de verstrekker vereist is voor zelfs routinematige zakelijke beslissingen. Snelheid van governance en het voorkomen van blokkerende stemmen van kleine investeerders is essentieel voor een startup (en dus in het belang van zowel investeerder als startup), dus zorg ervoor dat goedkeuringsprocedures licht en snel zijn.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Waarderingsmethode en cap tables\u003C/em>: Hoewel CLA’s waarderingsdiscussies uitstellen, leert de ervaring dat toch al in zekere mate over de waardering wordt gesproken bij het aangaan van de CLA (bijvoorbeeld bij onderhandelingen over een \u003Cem>valuation cap\u003C/em>) of dat onderhandeld wordt over een waarderingsmethode bij conversie zonder dat sprake is van een Qualified Financing. Overweeg voor die gevallen om vooraf overeenstemming te bereiken over de waarderingsmethode voor conversiescenario’s. Reken verschillende scenario’s door in cap table bestanden en voeg die toe aan de documentatie, zodat alle betrokken partijen een duidelijk beeld hebben van de berekeningsmethode en de gevolgen voor de uitgifteprijs en verwatering.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Valuation Cap: \u003C/em>Een waarderingsplafond of valuation cap wordt opgenomen ter bescherming (en ten gunste) van investeerders. Als conversie plaatsvindt tegen de afgesproken cap, wordt de startup door andere investeerders dus hoger gewaardeerd. De vroege CLA investeerder krijgt bij conversie een grotere aandelenpositie dan gerechtvaardigd door de werkelijke waarde van het bedrijf op moment van conversie met als gevolg dat founders sterker verwateren. Aan de andere kant mogen juist de vroege fase investeerders worden beloond voor het risico dat ze hebben genomen. Onderhandel hierover zorgvuldig. Bepaal ook of het een Pre-money valuation cap betreft of dat een Post-money valuation cap wordt bedoeld. De Pre-money cap is de waardering zonder dat het bedrag van de CLA wordt meegerekend; de Post-money cap is de waardering met inbegrip van het bedrag van de CLA.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Series A aandeelhoudersrechten: \u003C/em>Wees je bewust van de standaardclausule die in bijna alle templates wordt gevonden die de CLA-houder gelijke rechten en een gelijke positie geeft als een toekomstige Qualified Financing investeerder. Deze investeerders ontvangen vaak aanzienlijk gunstiger (financiële) voorwaarden zoals een liquidatiepreferentie en anti-verwatering (\u003Cem>down-round beschermingen\u003C/em>), die op hun beurt ook zouden gelden voor de CLA-investeerder. Vooral als de CLA-houder veel meer aandelen ontvangt door een Cap of een discount dan je zou verwachten op basis van zijn inleg, kan een gelijke liquidatiepreferentie de founder wel eens duur komen te staan. Beperk liquidatiepreferenties dan ook altijd tot de cash-geïnvesteerde bedragen en creëer indien nodig een andere (schaduw)aandelenklasse.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Employee Incentive Plans:\u003C/em> Een werknemersparticipatieplan, ESOP, EIP of optieplan is vaak noodzakelijk om talent aan te trekken. Maak nu al in de CLA en op de cap table ruimte voor werknemersparticipatie en zorg ervoor dat werknemersincentiveplan wordt afgestemd en spreek af welke (huidige of toekomstige) aandeelhouders zullen verwateren door een dergelijk incentiveplan.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Aandeelhoudersovereenkomst: \u003C/em>Post-conversie aandeelhoudersovereenkomsten beschermen investeerderbelangen, maar oprichters moeten ook hun positie beschermen. Idealiter onderhandel je over belangrijke aandeelhoudersovereenkomstvoorwaarden voordat je de CLA tekent. Zo behouden founders nog enige leverage. In het geval van een conversie door Series A-financiering kunnen de onderhandelingen voor een aandeelhoudersovereenkomst complex worden en krijgt de CLA investeerder soms een sterke onderhandelingspositie.\u003C/p>\n\u003Ch3>06       De belangrijkste CLA clausules\u003C/h3>\n\u003Cp>Het begrijpen van deze veelvoorkomende bepalingen zal de onderhandelingen vergemakkelijken en versnellen:\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Hoofdsom: \u003C/em>Het investeringsbedrag, dat kan worden verstrekt als een lump sum, milestone-gebaseerde tranches, of op aanvraag. Eenmaal verstrekt worden hoofdsommen typisch niet-terugbetaalbaar behalve door conversie of bij vervaldatum of \u003Cem>maturity\u003C/em>. Founders moeten automatische conversie (in tegenstelling tot optionele conversie) bepalingen nastreven waar mogelijk.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Rente\u003C/em>\u003Cem>:\u003C/em> Rente accumuleert op de hoofdsom tot conversie of terugbetaling. Ken het verschil tussen enkelvoudige en samengestelde rente: enkelvoudige rente is het percentage over de oorspronkelijke hoofdsom, samengestelde rente (\u003Cem>compound interest\u003C/em>) is rente over de hoofdsom, waarbij de rente periodiek (jaarlijks, maar soms nog sneller) wordt opgeteld bij de hoofdsom en je rente-op-rente krijgt. Anders dan conventionele leningen met reguliere betalingen, wordt rente op converteerbare leningen of notes vaak samengesteld in plaats van enkelvoudig. Onderschat het \u003Cem>compounding effect\u003C/em> van CLA’s met samengestelde rente niet.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Maturity Date, vervaldatum:\u003C/em> De vervaldatum van de lening, die vaak conversie- of terugbetalingsrechten triggert. Typische periodes variëren van één jaar (kort) tot drie jaar (standaard) tot 5+ jaar (verlengd). Spreek af wat op maturity gebeurt: conversie of terugbetaling, en hoe de conversie wordt berekend zonder Qualified Financing. Terugbetaling is vaak voor de startup niet zomaar mogelijk, wat een onmiddellijke liquiditeitsdruk kan veroorzaken.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Discount\u003C/em>: Wanneer conversie plaatsvindt bij een Qualified Financing, ontvangen CLA-houders doorgaans een korting op de prijs betaald door nieuwe investeerders, als beloning voor hun eerdere risico. Kortingspercentages hebben direct impact op founder-verwatering.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Valuation Cap: \u003C/em>Dit stelt een maximum waardering vast voor conversieberekeningen, wat voor investeerders de \u003Cem>return on investment\u003C/em> vergroot. Met een €5 miljoen Pre-money cap en een volledig verwaterd aandelenkapitaal van 10.000 aandelen, zou een €1 miljoen CLA 2.000 aandelen opleveren ofwel 16,67%. In hetzelfde scenario, maar met een €3 miljoen Pre-Money cap, zou dezelfde CLA 3.334 aandelen opleveren ofwel 25%. Het verschil kan aanzienlijk zijn en neemt nog verder toe als niet een Pre-money cap maar een Post-money cap wordt afgesproken (zie hierboven). Wees je bewust van het verschil.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Conversieberekening:\u003C/em> De formule die de aandelenprijs bij conversie bepaalt heeft significante impact op aandelenverhouding na conversie. Een veelgebruikte formule voor het berekenen van de prijs per aandeel is de pre-money waardering gedeeld door de volledig verwaterde kapitalisatie van het bedrijf. Zorg ervoor dat alle partijen het eens zijn over de exacte betekenis van die termen. Hierin kan besloten liggen of sprake is van een Pre-money of een Post-money cap, bijvoorbeeld. Naast conversie tegen een valuation cap of discount, zien we ook wel eens CLA’s die tegen een vaste waardering converteren, eventueel in combinatie met clausules op grond waarvan die waardering in bepaalde gevallen nog kan worden bijgesteld. Voeg in elk geval cap table scenario’s toe om ervoor te zorgen dat iedereen op dezelfde lijn zit.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Conversie aandelen: \u003C/em>Deze bepalingen bepalen welke klasse aandelen investeerders ontvangen bij conversie. Vaak converteert de CLA naar de meest senior klasse aandelen beschikbaar bij conversie op vervaldatum of converteert de CLA naar de klasse aandelen die worden uitgegeven in de Qualified Financing die conversie triggerde. Wees behoedzaam voor liquidatiepreferenties (en onbedoelde \u003Cem>phantom liquidation preference \u003C/em>of \u003Cem>liquidation preference overhangs\u003C/em>). In de Nederlandse markt is het bovendien gebruikelijk om Angel investeerders te laten converteren naar zogenoemde certificaten van aandelen, uitgegeven door een stichting administratiekantoor (STAK) die de aandelen in beheer houdt ten behoeve van de investeerders. Zo wordt zeggenschap gescheiden van economische rechten, wat de governance en de lengte van de cap table ten goede komt. Waar de Nederlandse STAK-structuur fiscaal neutraal (of ‘transparant’) is wanneer goed opgezet, moeten in de VS gebaseerde investeerders in Nederlandse bedrijven de belastingimplicaties van een STAK structuur verifiëren vanwege bijzondere Amerikaanse belastingregels.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Aandeelhoudersovereenkomst: \u003C/em>Post-conversie governance vereist zorgvuldige planning. CLA-documentatie specificeert vaak dat geconverteerde investeerders “standaard” minderheidsbeschermingen ontvangen, maar deze kunnen dramatisch variëren. Wees voorzichtig met bepalingen die CLA-houders dezelfde rechten geven als \u003Cem>later-stage\u003C/em> investeerders met grotere investeringen, omdat dit disproportionele invloed creëert.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Zekerheden:\u003C/em> Anders dan bankfinanciering bevatten CLA’s zelden zekerheden. Dit verhoogt investeerders risico, wat deels de hogere rentepercentages en equity upside verklaart. Hoewel CLA-houders hoger staan dan aandeelhouders in faillissementsscenario’s, blijven de vooruitzichten voor CLA investeerders minimaal. Toch is het vestigen van zekerheden ongebruikelijk.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Garanties, representations & warranties\u003C/em>\u003Cem>: \u003C/em>CLA-investeerders vragen in de regel. Tech startups kunnen aanvullende intellectuele eigendomsgaranties verwachten die eigendom en registratiestatus bevestigen. Uitgebreidere sets garanties komen ook wel eens voor.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Covenanten: \u003C/em>Anders dan aandeelhouders met statutaire rechten, blijven CLA-investeerders crediteuren tot conversie. Als crediteuren hebben ze geen stemrecht. Om die reden worden in CLA documentatie vaak convenanten opgenomen die informatierechten aan investeerders verlenen en goedkeuringsvereisten in het leven roepen voor bepaalde rechtshandelingen of zakelijke beslissingen.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Most Favored Nation:\u003C/em> Voor zover het aantrekken van aanvullende converteerbare leningen of het uitgeven van nieuwe aandelen niet wordt geblokkeerd door convenanten (zie hierboven), vragen CLA-investeerders soms om \u003Cem>most favored nation\u003C/em> behandeling, wat betekent dat zij worden gecompenseerd voor latere meer gunstige voorwaarden gegeven aan elke volgende investeerders. De \u003Cem>most favored nation\u003C/em> kan worden beperkt tot financiële voorwaarden, zoals rente, cap en discount, maar ook bijvoorbeeld een liquidatiepreferentie. Onbeperkte MFN-clausules kunnen toekomstige financieringsflexibiliteit beperken.\u003C/p>\n\u003Ch2>Gespecialiseerde ondersteuning bij fundraising\u003C/h2>\n\u003Cp>Het navigeren door fundraising trajecten vereist strategisch juridisch advies, afgestemd op  de betreffende branche, het specifieke bedrijfsmodel en de betrokken stakeholders.\u003C/p>\n\u003Cp>Het gespecialiseerde team van INC. biedt uitgebreide ondersteuning aan oprichters van startups en scale-ups én hun investeerders tijdens het gehele financieringstraject: van het ontwerpen van pitchdecks en modelleren van cap tables, tot eerste onderhandelingen, vastlegging, conversie en verder.\u003C/p>\n\u003Cdiv>Neem contact op met INC. om jouw startup-idee te bespreken en te ontdekken hoe wij kunnen bijdragen aan jouw succes.\u003C/div>\n",{"nodes":426},[427,430],{"id":428,"name":40,"slug":429},"dGVybToyMQ==","financiering-investeringen",{"id":360,"name":36,"slug":361},{"id":432,"title":433,"uri":434,"slug":435,"date":436,"modified":437,"status":229,"language":438,"translations":439,"insightFields":444,"insightCategories":446},"cG9zdDo1NjA=","SAFE: snelle instrumenten voor vroege investeringen in startups.","https://www.thisisinc.com/insights/safe-voor-vroege-investeringen-in-startups/","safe-voor-vroege-investeringen-in-startups","2025-11-21T12:41:05","2026-01-23T14:20:02",{"code":231,"slug":232},[440],{"id":441,"uri":442,"language":443},"cG9zdDoxMDY2","https://www.thisisinc.com/en/insights/safe-for-early-stage-startup-financing/",{"code":238,"slug":239},{"title":213,"content":445,"auteurCopy":213},"\u003Cp>Voor innovatieve startups is vroege financiering cruciaal om hun product te kunnen ontwikkelen. Investeringen zijn nodig op een moment dat doorgaans nog geen omzet wordt gemaakt (pre revenue). Traditionele bankleningen zijn in deze fase niet haalbaar. Een aandelenverkoop is vaak onwenselijk voor zowel founders als investeerders. Voor founders is de waardering kort na oprichting nog te laag en treedt teveel verwatering op. Voor investeerders is de risk-reward verhouding nog scheef of is een serieuze waardering nog niet te maken. Convertible Loan Agreement (CLA) vormen daardoor vaak een aantrekkelijk alternatief. Een andere optie is de SAFE (Simple Agreement for Future Equity). Waar de Convertible Loan Agreement (CLA) in Nederland al langer bekend is, wint de SAFE snel terrein.\u003C/p>\n\u003Cp>Een aandelenverkoop is vaak onwenselijk voor zowel founders als investeerders. Voor founders is de waardering kort na oprichting nog te laag en treedt teveel verwatering op. Voor investeerders is de risk-reward verhouding nog scheef of is een serieuze waardering nog niet te maken. Convertible Loan Agreement (CLA) vormen daardoor vaak een aantrekkelijk alternatief. Een andere optie is de SAFE (\u003Cem>Simple Agreement for Future Equity\u003C/em>).\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Priced round\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>\u003Cem>Wanneer startups geld ophalen door aandelen te verkopen (aandelenuitgifte) tegen een specifieke prijs per aandeel, wordt de startup gewaardeerd en is sprake van een ‘priced round’. In andere woorden, priced rounds zijn investeringsrondes op basis van een door de investeerder en de founders afgesproken waardering van de startup. De founders weten hoeveel aandelen zij zullen moeten uitgeven aan de investeerder en de founders weten hoeveel ze zullen verwateren. De investeerder weet precies wat zijn of haar belang zal worden. Aan de aandelen zitten stemrecht verbonden en op grond van de aandeelhoudersovereenkomst krijgt de investeerder allerlei rechten, zoals informatierechten en soms een veto-recht. De meeste Series-rondes zijn priced rounds.\u003C/em>\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Convertible round (unpriced round)\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>\u003Cem>In de vroege fase (pre-seed, seed, late-seed) van de startup zijn de financieringsrondes vaak ‘unpriced rounds’. De rondes zijn vaak gestructureerd door instrumenten te gebruiken die op een later moment kunnen worden omgezet in aandelen, wanneer een waardering wordt uitonderhandeld door partijen of door andere investeerders. In de vroege seed-fase is de startup vaak nog volop in product development en het vinden van product-market fit en is van (noemenswaardige) omzet vaak geen sprake. Op zo’n moment is het ook erg lastig een startup te waarderen. Startups gebruiken in deze fase dan ook vaak converteerbare leningen of SAFEs om financiering op te halen.\u003C/em>\u003C/p>\n\u003Cp> \u003C/p>\n\u003Cp>In de vroege fase (pre-seed, seed, late-seed) van de startup zijn de financieringsrondes vaak ‘unpriced rounds’. De rondes zijn vaak gestructureerd door instrumenten te gebruiken die op een later moment kunnen worden omgezet in aandelen, wanneer een waardering wordt uitonderhandeld door partijen of door andere investeerders. In de vroege seed-fase is de startup vaak nog volop in \u003Cem>product development\u003C/em> en het vinden van \u003Cem>product-market fit \u003C/em>en is van (noemenswaardige) omzet vaak geen sprake. Op zo’n moment is het ook erg lastig een startup te waarderen. Startups gebruiken in deze fase dan ook vaak converteerbare leningen of SAFEs om financiering op te halen.\u003C/p>\n\u003Cp>De CLA is een lening is waar de startup rente over betaalt, met daarbij de mogelijkheid dat die lening op een later moment ‘converteert’ in aandelen door de uitgiftekoers te verrekenen met de lening plus opgebouwde rente. Niet iedere CLA converteert in alle gevallen, soms heeft de investeerder zelfs de keuze om al dan niet te converteren op een trigger event. De SAFE is een nog eenvoudiger instrument. De SAFE is de afspraak tussen investeerder en startup waarbij de investeerder een vooruitbetaling doet op een toekomstige aandelenuitgifte, wanneer de startup geld ophaalt in een Equity Financing ‘priced equity round’. Een vooruitbetaling op een latere aandelenuitgifte dus. De SAFE is geen lening en behoeft dan ook niet te worden terugbetaald als er geen conversie trigger is, en optionele conversie hoort niet thuis in een SAFE. De SAFE kent dan ook geen rente, vaak wel een valuation cap en/of discount rate. Daarover straks meer.\u003C/p>\n\u003Cp>Zowel de CLA als de SAFE is ontworpen om de investering snel te structureren en de waardering uit te stellen tot een volgende financieringsronde (Equity Financing). Ook een SAFE vereist minder juridische documentatie dan een aandelenuitgifte en ook een notaris is niet nodig. Ook zijn online meerdere templates te vinden, wat aanzienlijk in de kosten scheelt. Echter, ook bij het uitonderhandelen van een SAFE geldt dat ‘the devil is in the details’. Met de SAFE is het vaak voor founders onzeker hoeveel verwatering zal optreden bij de eerste priced round. Zeker SAFEs met post-money caps, zorgen voor snel oplopende verwatering. Mogelijk geef je als founder onbedoeld veel weg. Sommige investeerders prefereren ook priced rounds, omdat zij een waardering een fundamenteel onderdeel vinden van een investeringsbeslissing. Niet alle investeerders zijn dus bereid te investeren middels een SAFE en dat kan de fundraise bemoeilijken.\u003C/p>\n\u003Ch3>In dit artikel wordt uitgelegd:\u003C/h3>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Wat een SAFE en een EPOS zijn en hoe ze werken\u003C/li>\n\u003Cli>Welke juridische en fiscale aandachtspunten gelden in de Nederlandse context\u003C/li>\n\u003Cli>Welke strategische voordelen ze bieden voor startups en investeerders\u003C/li>\n\u003Cli>Welke bepalingen essentieel zijn om op te nemen\u003C/li>\n\u003Cli>Hoe je kiest welk instrument het best past bij jouw ronde\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Ch3>01      Wat is een SAFE?\u003C/h3>\n\u003Cp>De SAFE werd ontwikkeld door Y Combinator in de VS als alternatief voor converteerbare leningen. Converteerbare leningen werden vaak gezien als te complex. Met de SAFE heeft YCombinator een standaard ontwikkeld die founders en investeerders nauwelijks hoeven aanpassen; bedrag invullen, eventueel de valuation cap en discount, en tekenen.\u003C/p>\n\u003Cp>Zoals hierboven al werd uitgelegd, is de SAFE in de basis de afspraak waarbij de investeerder een vooruitbetaling doet op een toekomstige aandelenuitgifte. De SAFE converteert bij de eerstvolgende financieringsronde waarbij de startup wordt gewaardeerd en aandelen worden uitgegeven (Equity Financing, Qualified Financing, next equity financing). In tegenstelling tot veel CLA’s kent de SAFE doorgaans geen verval- of einddatum of maturity date, in principe geen rentecomponent en geen terugbetaling. Een SAFE bevat als gezegd vaak een valuation cap en/of een discount rate om de investeerder te belonen voor het risico dat in de vroege fase is gelopen vanwege de vooruitbetaling. Daarmee krijg de investeerder dus een lagere prijs per aandeel dan de investeerders in de priced equity ronde betalen.\u003C/p>\n\u003Cp>De SAFE is een instrument geschikt voor BV’s (besloten vennootschappen) en NV’s (aamloze vennootschappen) omdat het instrument converteert in aandelen. Een stichting, vereniging of coöperatie kan dan ook geen gebruik maken van dit instrument. Het Amerikaanse template van YCombinator moet wel op onderdelen worden aangepast, omdat het Amerikaanse systeem op onderdelen verschilt van het Nederlandse vennootschapsrecht.\u003C/p>\n\u003Cp>Door wie wordt het instrument gebruikt? Startups in de seed-fasen halen vaak met behulp van een SAFE geld op bij Angel investeerders, Venture Capital fondsen die investeren in early-stage startups, bij accelerator programma’s en bij bekenden: friends and family. Familiefondsen en andere investeerders raken ook steeds meer bekend met het instrument.\u003C/p>\n\u003Ch3>02      Kwalificatie SAFE: vreemd vermogen of kapitaal?\u003C/h3>\n\u003Cp>De Amerikaanse SAFE is bedoeld als onherroepelijke kapitaalstorting en kwalificeert niet als lening. De fiscale behandeling van de Amerikaanse SAFE verloopt doorgaans dan ook volgens het systeem van capital gains tax. De SAFE kent in Nederland soms onduidelijkheid over de fiscale kwalificatie. Omdat er in principe geen terugbetalingsverplichting is, dragen investeerders volledig equity-risico. Het ontbreken van een rente-component wekt ook de suggestie dat sprake is van kapitaal of eigen vermogen in plaats van een lening. Echter, omdat de SAFEs in sommige gevallen tot leiden tot een contractueel recht op terugbetaling (bijvoorbeeld in geval van een Disollution Event, waarover straks meer) is het onzeker of de SAFE naar Nederlands recht kwalificeert als kapitaal of wellicht toch als vreemd vermogen. Van geval tot geval zal moeten worden bekeken hoe de SAFE werkelijk kwalificeert.\u003C/p>\n\u003Ch3>03      Essentiële bepalingen in SAFE-overeenkomsten\u003C/h3>\n\u003Cp>\u003Cem>Trigger events\u003C/em>: Bij een SAFE is het cruciaal goed af te spreken wanneer de conversie of aandelenuitgifte plaatsvindt. Bij een SAFE gaat het meestal om de volgende equity-financing of Qualified Financing. De Equity Financing kan worden omschreven als ‘de eerstvolgende uitgifte van nieuwe aandelen’, waarmee iedere aandelenuitgifte een trigger voor conversie oplevert. Ook zie je SAFEs waarin niet iedere aandelenuitgifte een Equity Financing en daarmee trigger voor conversie oplevert, maar alleen als met de aandelenuitgifte een bepaald bedrag is gemoeid. Spreek dus goed af wat een Equity of Qualified Financing is en wanneer de SAFE converteert.\u003C/p>\n\u003Cp>Naast de Equity Financing bevatten de meeste SAFEs ook de begrippen Liquidity Event (liquidatiegebeurtenis) en Dissolution Event. Liquidity Events kunnen zijn een verkoop van aandelen door de founders, een change of control (bijvoorbeeld als gevolg van die aandelenverkoop of als gevolg van een fusie), een beursgang maar bijvoorbeeld ook een verkoop van alle of nagenoeg alle materiële activa van de startup. Een Dissolution Event is een ontbinding of bedrijfsbeëindiging. Op een dergelijk moment moet op de SAFE investeerder worden gecompenseerd door terugbetaling of door een uitgifte van aandelen. De cash vergoeding wordt vaak berekend door te berekenen wat de investeerder zou hebben ontvangen als de SAFE was geconverteerd direct voorafgaand aan het Liquidity Event. Een vast bedrag ter cash vergoeding (bijvoorbeeld 1x of 2x het bedrag van de SAFE) zien we ook regelmatig. In het YCombinator model lees je terug dat aan de SAFE een liquidatiepreferentie wordt verbonden die fungeert als een standaard non-participating liquidatiepreferentie op preferente aandelen. De SAFE investeerder krijgt zo (zo stelt het contract in elk geval) voorrang op een aantal andere crediteuren.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Co\u003C/em>\u003Cem>nversion of SAFE shares:\u003C/em> In de SAFE is (vaak in de definities) opgenomen in welk soort aandelen de SAFE converteert in geval van een priced round. Vaak zijn dit zogenoemde ‘preferred shares’ ofwel de meest senior klasse aandelen die worden uitgegeven aan investeerders in de priced round of Equity Financing. Hierop kunnen templates worden aangepast. Moeten investeerders converteren in een STAK of Coöperatie? Dan is de SAFE overeenkomst het moment om dat goed op te nemen. Zonder andersluidende afspraak, converteren investeerders naar preferente aandelen.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Valuation Caps:\u003C/em> De SAFE bevat een formule op basis waarvan achteraf (bij de Equity Financing) kan worden berekend hoeveel SAFE preferred shares moeten worden uitgegeven aan de investeerder. Het vertrekpunt is de prijs per aandeel die nieuwe investeerders betalen in de Equity Financing. Vervolgens kan de SAFE een discount (korting) op die prijs per aandeel toepassen.\u003C/p>\n\u003Cp>Eveneens mogelijk is een valuation cap: een maximale waardering van de startup in de Equity Financing. Een valuation cap houdt in dat indien de waardering van de startup in de Equity Financing hoger is dan de valuation cap, dat de fictieve lagere valuation cap wordt gebruikt om de prijs per aandeel te bepalen, in plaats van de hogere waardering bij de Equity Financing.\u003C/p>\n\u003Cp>Van groot belang is duidelijkheid over de vraag of sprake is van een ‘pre-money valuation cap’ of een ‘post-money valuation cap’. Het volgende voorbeeld maakt het verschil duidelijk:\u003C/p>\n\u003Cblockquote>\n\u003Ch4>\u003Cem>Pre-money SAFE\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>\u003Cem>Een investeerder investeert €500.000 via een SAFE met een \u003Cstrong>pre-money valuation cap\u003C/strong> van €2.500.000. Op het moment van de equity financing heeft de startup op volledig verwaterde basis 120.000 uitstaande aandelen.\u003C/em>\u003Cbr />\n\u003Cem>De conversieprijs per aandeel wordt als volgt berekend: Prijs per aandeel = €2.500.000 delen door 120.000 = €20,83\u003C/em>\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>De investering van €500.000 gedeeld door €20,83 resulteert in \u003Cstrong>24.000 aandelen\u003C/strong>, wat de investeerder een belang van \u003Cstrong>16,67%\u003C/strong> geeft na conversie.\u003C/em>\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Post-money SAFE\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>\u003Cem>Een investeerder investeert €500.000 via een SAFE met een \u003Cstrong>post-money valuation cap\u003C/strong> van €2.500.000. In dit geval wordt het aandelenpercentage berekend door het investeringsbedrag te delen door de post-money valuation cap: €500.000 delen door €2.500.000 = 0,2 ofwel 20%.\u003C/em>\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Dit betekent dat de investeerder recht heeft op \u003Cstrong>20% van het bedrijf na conversie\u003C/strong>. Stel dat de onderneming vóór conversie 120.000 aandelen uit had staan, dan ontvangt de investeerder \u003Cstrong>30.000 nieuwe aandelen\u003C/strong>, wat resulteert in een totaal van 150.000 aandelen na de financieringsronde (30.000 ÷ 150.000 = 20%).\u003C/em>\u003C/p>\n\u003C/blockquote>\n\u003Cp> \u003C/p>\n\u003Cp>De Post-money valuation cap betekent (in de meeste templates) dat het de plafond-waarde of cap is van de waardering met inbegrip van alle investeringen door middel van een SAFE. De Pre-money valuation cap is de plafond-waarde of cap voorafgaand aan de ontvangst van de investeringen door middel van de SAFE (of andere converteerbare instrumenten). De Pre-money valuation cap en de Post-money valuation cap zijn dus twee begrippen die bijna hetzelfde betekenen, maar zien op een ander moment in de tijd. De Pre-money cap is de Post-money cap minus de SAFE bedragen. Simpel gezegd: Pre-money cap = Post-money cap \u003Cem>min\u003C/em> SAFE amounts.\u003C/p>\n\u003Cp>Het stapelen van SAFEs kan daardoor voor founders tot onbedoeld veel verwatering zorgen, want iedere SAFE verlaagt immers de Pre-money cap. Verwatering van aanvullende SAFEs komt daarmee uitsluitend terecht bij de founders.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Discount, korting\u003C/em>: De discount of korting in een SAFE geeft investeerders korting op de prijs per aandeel die wordt uitgegeven in de priced round of Equity Financing. Het is een alternatieve wijze van het berekenen van het aantal aandelen dat moet worden uitgegeven bij conversie van de SAFE, als geen valuation cap is afgesproken of als de waardering in de Equity Financing lager is dan de afgesproken valuation cap. Als zowel een discount als een valuation cap zijn afgesproken, ontvangt de investeerder meestal het meerdere van de twee conversie-opties.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Most Favored Nation\u003C/em>: Sommige investeerders vragen om een Most Favored Nation-clausule (MFN), zodat zij altijd automatisch een voorwaarden upgrade krijgen als later met andere\u003Cbr />\ninvesteerders SAFEs worden aangegaan tegen gunstiger voorwaarden. Als latere investeerders bijvoorbeeld een lagere valuation cap krijgen, of een hogere discount, dan wordt de SAFE van de oorspronkelijke investeerder ook op deze punten aangepast. Wanneer de SAFE converteert in aandelen, heeft deze clausule geen werking meer.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Pro rata rights: \u003C/em>Aandeelhouders hebben doorgaans op grond van de Nederlandse wet en op grond van de statuten een voorkeursrecht bij toekomstige uitgiften van nieuwe aandelen, op grond waarvan zij het recht hebben een pro rata deel van de nieuw uit te geven aandelen te kopen. Op die wijze kunnen aandeelhouders verwatering voorkomen – als ze bereid zijn mee te doen en kapitaal storten, pay or dilute. Een SAFE investeerder is nog geen aandeelhouder, maar wil vaak wel het recht bedingen mee te mogen doen bij volgende investeringsrondes, zoals de Equity Financing. Bij een SAFE-overeenkomst worden daarom ook pro rata rechten bedongen – het recht om in toekomstige financieringsronden mee te investeren om het percentage ownership te behouden. Een dergelijke clausule wordt doorgaans niet in de hoofdovereenkomst zelf opgenomen, maar in een ‘pro rata rights side letter’. Deze side letter wordt gelijktijdig met de SAFE ondertekend en is tekstueel gekoppeld aan de SAFE. Het doel is om de investeerder de mogelijkheid te garanderen zijn of haar aandeel in de onderneming te kunnen handhaven bij toekomstige kapitaalinjecties, mits de investeerder actief blijft deelnemen aan deze rondes.\u003C/p>\n\u003Ch3>04     Strategische voordelen\u003C/h3>\n\u003Cp>Het oplossen van de waarderingsuitdaging in de vroege fase – Het waarderen van jonge bedrijven kent inherente moeilijkheden. Traditionele methoden zoals EBITDA-multiples of discounted cash flow-analyses schieten tekort om de groeipotentie te vangen. Met een SAFE kan de waardering worden uitgesteld totdat de startup een financiële historie heeft opgebouwd en een robuustere groeitraject heeft, waarbij de waardering aansluit bij die van een toekomstige investeerder (bij een Equity Financing).\u003Cbr />\nEen versneld financieringsproces – Een ander voordeel van de SAFE is de snelheid waarmee deze afgewikkeld kan worden. SAFEs kunnen de fundraising aanzienlijk versnellen. Van de documentatie zijn veel templates beschikbaar. Notariële betrokkenheid wordt vermeden omdat aandelen nog niet behoeven te worden uitgegeven. Onderhandelingen over aandeelhoudersovereenkomsten worden uitgesteld. Dat verlaagt de juridische complexiteit en maakt het instrument aantrekkelijk. Templates zijn ruim beschikbaar en behoeven vanuit een internationale context maar op enkele onderdelen te worden aangepast naar de Nederlandse situatie. Dat maakt het aantrekkelijk voor internationale investeerders.\u003C/p>\n\u003Ch3>05     Uitdagingen\u003C/h3>\n\u003Cp>\u003Cem>Niet alle investeerders investeren in SAFEs:\u003C/em> Niet alle investeerders willen het waarderingsvraagstuk uitstellen. Aan de andere kant: wellicht zijn die investeerders ook minder geneigd te investeren in de seed-fase van start-ups, wat een bijzondere risicotolerantie vraagt van investeerders.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Verwatering\u003C/em>: Voor founders is het belangrijk een goede cap table te maken en goed bij te houden, om negatieve verrassingen bij conversie van Post-money capped SAFEs te voorkomen.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Juridische vereisten\u003C/em>: Volgens het Nederlands vennootschapsrecht kwalificeren SAFE’s als “rechten op toekomstige uitgifte van aandelen”. Dit vereist een aandeelhoudersresolutie en kan voorkeursrechten activeren, tenzij deze uitgesloten zijn. Een correcte vastlegging van de aandeelhoudersresolutie (en soms ook goedkeuring door de raad van commissarissen) is juridisch noodzakelijk.\u003C/p>\n\u003Cp>\u003Cem>Templatevalkuilen\u003C/em>: Online templates die worden geleverd met aanvullende side letters, kunnen de belangen van investeerders bevoordelen. Dit geldt met name voor bepalingen over voorbehouden aangelegenheden, garanties en convenanten. Deze bepalingen kunnen de operationele vrijheid aanzienelijk beperken door goedkeuring van de geldverstrekker zelfs voor routinematige beslissingen verplicht te stellen. Snelheid van governance en het voorkomen van blokkerende stemmen door minderheidsinvesteerders is essentieel voor een startup; zorg er dus voor dat de goedkeuringsprocedures licht en snel zijn. Zowel investeerders als oprichters moeten zich bewust zijn van deze valkuilen.\u003C/p>\n\u003Ch2>Gespecialiseerde ondersteuning bij fundraising\u003C/h2>\n\u003Cp>Het navigeren door fundraising trajecten vereist strategisch juridisch advies, afgestemd op de betreffende branche, het bedrijfsmodel en de betrokken stakeholders.\u003Cbr />\nHet gespecialiseerde team van INC. biedt uitgebreide ondersteuning aan oprichters van startups en scale-ups én hun investeerders tijdens het gehele financieringstraject: van het ontwerpen van pitchdecks en modelleren van cap tables, tot eerste onderhandelingen, vastlegging, conversie en verder.\u003C/p>\n\u003Cdiv>Neem contact op met INC. om jouw startup-idee te bespreken en te ontdekken hoe wij kunnen bijdragen aan jouw succes.\u003C/div>\n",{"nodes":447},[448,449],{"id":428,"name":40,"slug":429},{"id":360,"name":36,"slug":361},{"id":451,"title":452,"uri":453,"slug":454,"date":455,"modified":456,"status":229,"language":457,"translations":458,"insightFields":463,"insightCategories":465},"cG9zdDo1NTc=","De aandeelhoudersovereenkomst: een stevige basis voor een duurzame samenwerking","https://www.thisisinc.com/insights/aandeelhoudersovereenkomst/","aandeelhoudersovereenkomst","2025-11-21T12:35:11","2026-01-13T10:59:27",{"code":231,"slug":232},[459],{"id":460,"uri":461,"language":462},"cG9zdDoxMDY3","https://www.thisisinc.com/en/insights/shareholders-agreement/",{"code":238,"slug":239},{"title":213,"content":464,"auteurCopy":213},"\u003Cp>Het starten van een onderneming met meerdere founders is vaak een uitdagend en intensief proces. In de beginfase komt er veel op founders af: de juiste rechtsvorm kiezen (lees daarover meer in het artikel ‘\u003Ca href=\"https://www.thisisinc.com/insights/van-idee-naar-startup/\">Van idee naar startup: een gids voor startup founders\u003C/a>‘), financiering aantrekken en het product of de dienst ontwikkelen. Het onderlinge vertrouwen is groot. Juist op dat moment is het goed om de afspraken over de onderlinge samenwerking vast te leggen, maar vooral ook om afspraken te maken over hoe wordt omgegaan met een vroegtijdig vertrek van één of meerdere co-founders. Om ingewikkelde onderhandelingen of conflicten voor te zijn doet iedere founder die met anderen in zee gaat er goed aan een aandeelhoudersovereenkomst af te sluiten.\u003C/p>\n\u003Cp>In aandeelhoudersovereenkomsten wordt geregeld wie welke verantwoordelijkheden draagt, wie wat inbrengt (arbeid, kennis, netwerk, maar ook geld of intellectueel eigendom). Afspraken moeten worden gemaakt over hoe belangrijke beslissingen worden genomen en wat er gebeurt als niet iedereen op één lijn ligt. Daarnaast regelt de aandeelhoudersovereenkomst wanneer iemand een bad leaver, early leaver of good leaver is en vooral ook welke consequenties dat moet hebben.\u003C/p>\n\u003Cp>Door duidelijke afspraken te maken, is de startup verzekerd van een goede start én zijn founders voorbereid op toekomstige uitdagingen. In dit artikel gaan we kort in op de verhouding tussen de statuten en de aandeelhoudersovereenkomst en bespreken we uitvoerig wat je moet opnemen in een aandeelhoudersovereenkomst.\u003C/p>\n\u003Ch2>Wat is de verhouding tussen de statuten en de aandeelhoudersovereenkomst?\u003C/h2>\n\u003Cp>Bij het oprichten van een BV is het opstellen van statuten wettelijk vereist. De statuten vormen de juridische basis van de BV en bevatten de hoofdregels met betrekking tot de interne structuur van de vennootschap. In de statuten neem je onder andere op wat het doel van de BV is, welke soorten aandelen er zijn, welke organen de BV heeft en welke bevoegdheden deze organen hebben. De statuten zijn voor iedereen openbaar in te zien via het handelsregister van de Kamer van Koophandel.\u003Cbr />\nHet opstellen van een aandeelhoudersovereenkomst is niet verplicht, maar is wel sterk aan te raden. In deze overeenkomst kunnen aandeelhouders aanvullende afspraken maken om hun samenwerking concreter en praktischer vorm te geven. Denk daarbij aan afspraken over taakverdeling, besluitvorming en exit-regelingen. Deze overeenkomst geldt alleen tussen de aandeelhouders onderling en is niet openbaar in te zien voor derden.\u003C/p>\n\u003Ch2>Wat moet je opnemen in een aandeelhoudersovereenkomst?\u003C/h2>\n\u003Cp>Hieronder zullen we ingaan op enkele belangrijke onderwerpen die moeten worden opgenomen in de aandeelhoudersovereenkomst. Deze lijst is niet uitputtend. Voor elke onderneming is het goed om concreet na te denken over welke specifieke afspraken belangrijk zijn om te maken.\u003C/p>\n\u003Ch3>01      Commitment en vesting\u003C/h3>\n\u003Cp>Aandeelhouders kunnen overeenkomen dat zij zich voor een bepaalde periode committeren aan elkaar en aan de onderneming. Op die manier kun je zekerheid en stabiliteit voor de onderneming creëren. Dat kan bijvoorbeeld de afspraak zijn dat aandeelhouders gedurende een periode van vijf jaren hun aandelen niet zullen verkopen. Dit wordt ook wel een lock-up periode genoemd. Een dergelijke commitment wordt ook wel gecombineerd met een nevenactiviteitenbeding wat inhoudt dat de founders fulltime voor de startup beschikbaar zijn en naast de startup geen andere zakelijke activiteiten zullen ontplooien.\u003C/p>\n\u003Cp>Daarnaast kun je een vesting-regeling overeenkomen. Dat houdt dat de aandeelhouders vanaf dag één hun volledige aandelenpakket ontvangen, maar dat de door hen gehouden aandelen zullen ‘ingroeien’ of vesten in een periode van bijvoorbeeld vier of vijf jaren (reversed vesting). De vesting regeling kan bijvoorbeeld inhouden dat bij oprichting niets van het aandelenbelang ingegroeid of vested is, dat na één jaar 20% vest (dit noemen we ook wel een cliff) en de resterende 80% ingroeit of vest in maandelijkse termijnen gedurende de daaropvolgende 36-48 maanden. Na afloop van de vier- of vijfjarige vestings-periode zijn alle aan de aandeelhouder toegekende aandelen volledig ingegroeid. Aan de vestingclausules wordt in de regel een leaver-regeling gekoppeld, waarin je onderscheid kunt maken tussen de good leaver, early leaver en de bad leaver.\u003C/p>\n\u003Cp>• Als good leaver kun je bijvoorbeeld aanmerken: een aandeelhouder die zijn aandelen overdraagt als gevolg van overlijden, blijvende arbeidsongeschiktheid of vanwege noodzakelijk mantelzorg. De aandelen van een good leaver worden in de regel gewaardeerd tegen de reële marktwaarde.\u003C/p>\n\u003Cp>• Als early leaver kun je bijvoorbeeld aanmerken: een aandeelhouder die zijn management- of arbeidsovereenkomst beëindigd vóór het verstrijken van een bepaalde termijn, bijvoorbeeld binnen de lock-up periode of binnen de vestings-periode. De geveste aandelen van de leaver moeten worden aangeboden tegen de marktwaarde (of een beperkte korting daarop) of mogen gehouden worden, nog niet geveste aandelen moeten in de regel worden ingeleverd zonder vergoeding.\u003C/p>\n\u003Cp>• Als bad leaver kun je bijvoorbeeld aanmerken: een aandeelhouder die in strijd handelt met de aandeelhoudersovereenkomst of de statuten of wiens management- of arbeidsovereenkomst wordt beëindigd vanwege een greep uit de kas, fraude of grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer. De bad leaver penalty is vaak fors: zowel geveste als nog niet geveste aandelen moeten worden ingeleverd zonder dat de aandeelhouder iets van de marktwaarde terug ziet, hooguit de oorspronkelijke verkrijgingsprijs.\u003Cbr />\nWelk vesting-schema redelijk is en wat de consequenties moeten zijn van een kwalificatie als good, early of bad leaver, is steeds maatwerk en hangt af van alle omstandigheden van het specifieke geval.\u003C/p>\n\u003Ch3>02      Besluitvorming\u003C/h3>\n\u003Cp>Een van de belangrijkste onderdelen van een aandeelhoudersovereenkomst is het vastleggen van de wijze waarop besluiten worden genomen.\u003Cbr />\nDe belangrijkste organen binnen een BV zijn het bestuur en de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA). In de wet en in de statuten is grotendeels bepaald welk orgaan bevoegd is om welke besluiten te nemen. In een aandeelhoudersovereenkomst kunnen aanvullende afspraken gemaakt worden over de besluitvorming binnen de onderneming.\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Bestuur\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>Het bestuur voert de dagelijkse leiding over de onderneming. Tot die dagelijkse leiding behoren ook besluiten tot het aannemen of ontslaan van personeel, het doen van investeringen en het inkopen van goederen of diensten. Sommige bestuursbesluiten hebben echter een zodanige impact op de onderneming dat aandeelhouders daarbij inspraak wensen. Deze besluiten kunnen in de aandeelhoudersovereenkomst worden onderworpen aan een goedkeuringsrecht van de algemene vergadering. Op die manier hebben aandeelhouders zonder bestuurszetel toch een zekere mate van controle over de onderneming. Het is belangrijk om daarbij te realiseren dat deze afspraak alleen intern werkt: een besluit dat in strijd met de aandeelhoudersovereenkomst wordt genomen, blijft vaak rechtsgeldig tegenover derden. Intern kan dit echter wanprestatie opleveren, waardoor de betrokken partijen kunnen worden aangesproken tot nakoming of schadevergoeding.\u003C/p>\n\u003Cp>Voorbeelden van bestuursbesluiten die kunnen worden onderworpen aan goedkeuring zijn besluiten over financiële verplichtingen en investeringen. Denk daarbij aan het aangaan van verplichtingen van meer dan €100.000; het sluiten van commerciële contacten van meer dan €250.000; het aantrekken van nieuwe financieringen; het doen van investeringen (CapEx) of het verstrekken van financieringen aan derden. Op die manier houden aandeelhouders een zekere mate van invloed op de financiële positie van de onderneming.\u003C/p>\n\u003Cp>Daarnaast kunnen ook bestuursbesluiten met betrekking tot het aangaan of verbreken van overeenkomsten met aandeelhouders of bestuurders van de onderneming aan goedkeuring worden onderworpen. Op die manier hebben aandeelhouders inspraak in de governance van de onderneming.\u003C/p>\n\u003Cp>Tot slot kan een goedkeuringsrecht worden gekoppeld aan strategische ondernemingsbeslissingen, zoals het aangaan of verbreken van samenwerkingen met partners; het doorvoeren van wijzigingen in de bedrijfsactiviteiten en het vaststellen van het businessplan en het budget. Zo hebben aandeelhouders inspraak in de koers en de toekomst van de onderneming.\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Algemene vergadering (van aandeelhouders)\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>De algemene vergadering wordt gezien als het orgaan met de hoogste zeggenschap binnen een onderneming. De wet kent aan de algemene vergadering een aantal bevoegdheden toe, waaronder het vaststellen van de jaarrekening; het benoemen, schorsen en ontslaan van bestuurders en het besluiten tot statutenwijziging, fusie/splitsing of het uitkeren van dividend. De AVA heeft vergaande zeggenschap omdat zij de uiteindelijke eigenaren van de onderneming zijn en daarmee het economische risico dragen.\u003Cbr />\nDe hoofdregel is dat de algemene vergadering besluit met meerderheid van stemmen. Dat houdt in dat een besluit is aangenomen als 50% + 1 stem van de uitgebrachte stemmen vóór is. In de aandeelhoudersovereenkomst kun je afwijkende afspraken maken, bijvoorbeeld over minimale aanwezigheid bij een vergadering (quorum) en gekwalificeerde meerderheden.\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Gekwalificeerde meerderheid\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>Met een gekwalificeerde meerderheid bereik je dat bepaalde besluiten van de algemene vergadering alleen kunnen worden genomen met een grotere meerderheid van stemmen. Vaak is voor een gekwalificeerde meerderheid minimaal 2/3e van de stemmen vereist. Unaniem beslissen is ook mogelijk. Houd er echter rekening mee dat bepaalde besluiten onderworpen zijn aan dwingende wettelijke bepalingen inzake quota. Zo kan een besluit tot ontslag van een bestuurder een gekwalificeerde meerderheid van stemmen vereisen, maar die meerderheid kan nooit groter zijn dan 2/3e van de stemmen. Daarom wordt deze ratio vaak opgenomen als de standaardratio voor alle beslissingen die met gekwalificeerde meerderheid moeten worden genomen.\u003Cbr />\nNaast de standaard gekwalificeerde meerderheid, kan ook een investeerdersmeerderheid worden overeengekomen. Dat houdt in dat een besluit alleen kan worden genomen als een meerderheid van investeerders (vaak houders van een specifieke klasse aandelen, zoals preferred shares) hiermee instemt. Dit geeft investeerders extra zekerheid, met name in gevallen waarin zij geen gewone meerderheid van alle aandelen bezitten.\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Quorumvereiste\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>Een quorum houdt in dat een bepaald percentage van het geplaatste kapitaal aanwezig moet zijn, bijvoorbeeld 75%, om (alle of bepaalde) rechtsgeldige besluiten in de algemene vergadering te kunnen nemen. Let erop dat de wet ook bepaalde eisen stelt aan quorums, zo mag het vereiste quorum voor het ontslag van een bestuurder niet groter zijn dan 2/3e van het maatschappelijk kapitaal.\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Deadlock\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>In het kader van besluitvorming kan soms een deadlock-situatie ontstaan: een impasse (in een 50/50 situatie) waarin besluitvorming binnen de algemene vergadering of het bestuur onmogelijk wordt omdat partijen er niet in slagen een gezamenlijk besluit te nemen. Wanneer de ene helft van de aandeelhouders vóór stemt en de andere helft van de aandeelhouders tegen is, kan geen besluit worden genomen. Dit kan schadelijk zijn voor de bedrijfsvoering en de continuïteit van de onderneming.\u003Cbr />\nDaarom is het belangrijk om een deadlock-bepaling op te nemen in de aandeelhoudersovereenkomst. In zo’n bepaling leg je vast wat er gebeurt als een dead lock-situatie zich voordoet. Zo kun je bijvoorbeeld een doorslaggevende stem toekennen aan een derde. Ook kun je kiezen voor bemiddeling of arbitrage. Je kunt zelfs overeenkomen dat een aandeelhouder zijn aandelen moet verkopen of verplicht wordt de aandelen van de ander te kopen in geval van een deadlock-situatie.\u003C/p>\n\u003Ch3>03      De overdracht van aandelen\u003C/h3>\n\u003Cp>In de beginfase van een samenwerking ligt de focus vaak op het opstarten en het groeien van de onderneming. Toch is het goed om in die fase ook al na te denken over het mogelijke einde van een samenwerking. Onder welke voorwaarden mag een aandeelhouder zijn aandelen overdragen? En welke afspraken gelden er dan?\u003Cbr />\nAls een lock up-periode is overeengekomen mogen aandeelhouders hun aandelen gedurende deze periode niet overdragen. Pas na afloop van deze periode kan een aandeelhouder zijn aandelen overdragen, onder de voorwaarden die in de wet, de statuten en de aandeelhoudersovereenkomst zijn vastgelegd.\u003Cbr />\nDe wet kent een aanbiedingsplicht: een aandeelhouder die zijn aandelen wil verkopen, moet deze eerst aan de medeaandeelhouders aanbieden. Dit waarborgt het besloten karakter van de BV. In de statuten en in de aandeelhoudersovereenkomst kan hiervan worden afgeweken, bijvoorbeeld op basis van de volgende twee regelingen:\u003C/p>\n\u003Cp>• De aandeelhouder die zijn aandelen wil verkopen en daarvoor een bod van een derde heeft ontvangen, moet de aandelen eerst tegen dezelfde prijs en voorwaarden aanbieden aan de overige aandeelhouders. Dit wordt ook wel right of first refusal genoemd. Indien de medeaandeelhouders dit recht niet binnen de overeengekomen termijn (bijvoorbeeld 30 dagen) uitoefenen, mag de verkopende aandeelhouder de aandelen aan de derde overdragen.\u003C/p>\n\u003Cp>• De aandeelhouder die zijn aandelen wil verkopen moet dit eerst schriftelijk kenbaar maken aan de overige aandeelhouders. Daarbij dient hij een prijs en de voorwaarden te benoemen waartegen hij bereid is de aandelen over te dragen. De overige aandeelhouders kunnen dit aanbod vervolgens binnen de overeengekomen termijn (meestal 30 dagen) aanvaarden. Dit wordt ook wel right of first offer genoemd. Indien de overige aandeelhouders het bod niet aanvaarden, kan de verkopende aandeelhouder de aandelen aan een derde aanbieden. Daarbij geldt de voorwaarde dat dit niet tegen gunstigere voorwaarden mag gebeuren dan aan de overige aandeelhouders is voorgesteld.\u003C/p>\n\u003Cp>Bovenstaande regelingen gaan vaak gepaard met uitzonderingen. Een overdracht van aandelen ten behoeve van fiscale optimalisatie, zonder dat een change of control plaatsvindt, zou bijvoorbeeld mogelijk moeten zijn. Investeringsfondsen bedingen vaak uitzonderingen voor andere affiliate transfers, zodat het fonds de vrijheid heeft de fondsstructuur te herstructureren.\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Verplichte aanbieding\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>Aandeelhouders kunnen overeenkomen dat zij in bepaalde situaties verplicht worden hun aandelen over te dragen. Bijvoorbeeld bij:\u003C/p>\n\u003Cul>\n\u003Cli>Beëindiging van de managementovereenkomst (wat ook een leaver-grond kan zijn, zie hierboven);\u003C/li>\n\u003Cli>Langdurige arbeidsongeschiktheid;\u003C/li>\n\u003Cli>Overlijden (in dat geval rust de verplichting op de erfgenamen);\u003C/li>\n\u003Cli>Verandering van zeggenschap (als de aandeelhouder een vennootschap is);\u003C/li>\n\u003Cli>Faillissement.\u003C/li>\n\u003C/ul>\n\u003Ch4>\u003Cem>Drag Along en Tag Along\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>In de aandeelhoudersovereenkomst kunnen drag-along en tag-along bepalingen worden opgenomen. Een drag-along stelt aandeelhouders die hun aandelen aan een derde willen verkopen in staat om de overige aandeelhouders te dwingen onder dezelfde voorwaarden mee te doen aan de transactie. Deze clausule kan worden opgenomen om een verkoop van 100% van de aandelen aan een derde partij mogelijk te maken. Het is een veelvoorkomende bepaling op grond waarvan meerderheidsaandeelhouders de minderheidsaandeelhouders kunnen dwingen mee te doen aan een verkoop. Een goede drag-along bepaling wordt gezien als vereiste om een goede exit-waarde te kunnen bereiken, zonder dat minderheidsaandeelhouders dwars kunnen liggen, maar goede afspraken ter bescherming van de minderheidsaandeelhouders zijn een must.\u003Cbr />\nWaar een drag along is bedoeld ter versterking van de positie van meerderheidsaandeelhouders, is een tag along bedoeld ter bescherming van minderheidsaandeelhouders. Het voorkomt dat minderheidsaandeelhouders in de situatie komen dat alle grootaandeelhouders hun belang verkopen aan een derde partij, waardoor de minderheidsaandeelhouder met één of meerdere andere nieuwe aandeelhouders overblijft. Een tag along-recht kan worden geactiveerd wanneer bijvoorbeeld 40% of meer van de aandelen in het bedrijf aan een derde partij wordt aangeboden, met als gevolg dat de minderheidsaandeelhouders kunnen deelnemen aan de transactie met de derde partij en een evenredig deel van hun aandelen tegen identieke voorwaarden kunnen verkopen. Specifieke (co-)founder tag along-bepalingen komen ook wel voor.\u003C/p>\n\u003Ch4>\u003Cem>Waardering\u003C/em>\u003C/h4>\n\u003Cp>In de aandeelhoudersovereenkomst kun je richtlijnen vaststellen voor de waardering van de aandelen. De waardering kan dan vooraf worden bepaald, zodat discussie daarover op het moment van verkoop wordt voorkomen. Daarbij kun je ook onderscheid maken tussen good leavers en bad leavers. Maak afspraken over het proces, de tijdslijnen en de kosten.\u003C/p>\n\u003Ch2>Conclusie\u003C/h2>\n\u003Cp>Veel conflicten tussen aandeelhouders ontstaan doordat afspraken niet duidelijk vooraf zijn vastgelegd. Een goede aandeelhoudersovereenkomst waarborgt continuïteit van de onderneming en voorkomt dure procedures. Het bovenstaande geeft een indicatie van de onderwerpen waarover afspraken gemaakt moeten worden in een aandeelhoudersovereenkomst. Het is belangrijk om deze afspraken concreet af te stemmen op de betreffende onderneming, het bedrijfsmodel en de betrokken aandeelhouders.\u003C/p>\n\u003Cp>Het team van INC. biedt uitgebreide ondersteuning bij het vastleggen van de samenwerking in een aandeelhoudersovereenkomst en het oprichten van een onderneming. Neem contact op om jouw specifieke situatie te bespreken en laat INC. bijdragen aan jouw succes.\u003C/p>\n",{"nodes":466},[467,468],{"id":428,"name":40,"slug":429},{"id":360,"name":36,"slug":361},{"id":470,"title":471,"uri":472,"slug":473,"date":474,"modified":475,"status":229,"language":476,"translations":477,"insightFields":482,"insightCategories":484},"cG9zdDo1MTA=","AI, IP & copyright in commerciële contracten","https://www.thisisinc.com/insights/ai-ip-copyright-in-commerciele-contracten/","ai-ip-copyright-in-commerciele-contracten","2025-11-20T15:33:23","2025-12-08T15:48:04",{"code":231,"slug":232},[478],{"id":479,"uri":480,"language":481},"cG9zdDo1NzI=","https://www.thisisinc.com/en/insights/ai-ip-copyright-in-commerciele-contracten/",{"code":238,"slug":239},{"title":213,"content":483,"auteurCopy":213},"\u003Cp>De meeste ondernemingen gebruiken generatieve AI al op verschillende manieren om dingen te maken waarvoor normaal menselijke intelligentie nodig is. Voorbeelden zijn het creëren van teksten, content en het programmeren van software. Maar wie is de eigenaar van deze creaties? Met andere woorden: wie heeft de IP?\u003Cbr />\nAls een werknemer of een opdrachtnemer software ontwikkelt, dan is meestal wel duidelijk bij wie de auteursrechten rusten. Hierover worden als het goed is namelijk afspraken gemaakt tussen bedrijven en hun opdrachtnemers en werknemers, waarbij duidelijk op papier staat dat de auteursrechten bij het bedrijf komen te rusten die de opdracht geeft tot ontwikkeling van de software. Maar met AI ligt dat ingewikkelder. Een computerprogramma kan immers geen eigenaar zijn van auteursrechten. Dit leidt tot vragen als:”Wie bezit het recht op een werk dat met behulp van AI is gecreëerd?” Dit onderwerp is de afgelopen jaren steeds belangrijker geworden naarmate AI zich ontwikkelt.\u003C/p>\n\u003Ch2>De impact van AI op auteursrechten\u003C/h2>\n\u003Cp>Auteursrechten beschermen oorspronkelijke creaties, zoals de broncode van software, teksten, grafische vormgeving en andere content), tegen ongeoorloofd gebruik door anderen. Wanneer een AI-systeem iets creëert, zoals stuk code, kan deze output worden gezien als een ‘bewerking’ van bestaande werken. Het maken van een bewerking van een auteursrechtelijk beschermd werk zonder toestemming van de rechthebbende, is in principe niet toegestaan. Daarnaast kunnen ook op de bewerking weer auteursrechten komen te rusten. Dit kan juridische vragen oproepen over wie verantwoordelijk is voor deze creatie en wie de rechten heeft. En hoe zit het met de persoonlijkheidsrechten van de auteur?\u003Cbr />\nBijvoorbeeld, als uw bedrijf AI gebruikt om nieuwe marketingmaterialen te genereren op basis van eerdere ontwerpen, wie bezit dan de rechten op deze nieuwe creaties? De eigenaar van de oorspronkelijke ontwerpen? De ontwikkelaar van de AI-software? Of uw bedrijf, dat de AI heeft gebruikt?\u003Cbr />\nDe vraag is wanneer AI-output een nieuwe creatie is en wanneer een inbreuk op IP van een ander. Dit kan op verschillende manieren worden beoordeeld onder het auteursrecht:\u003C/p>\n\u003Cp>– Als sprake is van herkenbare gelijkenis met het oorspronkelijke werk, dan wordt de output gezien als een verveelvoudiging of bewerking van het oorspronkelijke werk, waarvoor toestemming van de maker nodig is.\u003C/p>\n\u003Cp>– Als sprake is van een nieuw en oorspronkelijk werk: wanneer de output voldoende losstaat van het bronmateriaal, kan sprake zijn van een geheel nieuw werk. Toch kan het gebruik van het oorspronkelijke werk in het proces nog steeds auteursrechtelijk relevant zijn.\u003Cbr />\nDit onderscheid is cruciaal voor ondernemers, uitgevers en makers die AI willen inzetten bij creatieve processen. Als de output te dicht bij het oorspronkelijke werk ligt, dan is het risico op auteursrechtinbreuk groot. Wekt het nieuwe met AI gegenereerde werk een andere totaalindruk en kan ontlening niet aangetoond worden, dan zit je meestal goed.\u003Cbr />\nHet auteurscontractenrecht speelt daarnaast een centrale rol bij de vraag of het maken van AI-bewerkingen is toegestaan. In overeenkomsten tussen de maker en uitgever of opdrachtgever is vaak vastgelegd welke exploitatievormen zijn toegestaan. Daarbij geldt dat een ruime omschrijving in het contract het mogelijk kan maken dat AI-output onder de exploitatiebevoegdheid valt en dat de onderneming die de opdracht heeft gegeven daar dus gebruik van kan maken. Bij een volledige overdracht van auteursrechten en IP, inclusief toekomstige exploitatievormen, is aannemelijk dat ook AI-bewerkingen zijn toegestaan.\u003Cbr />\nHoe dan ook is het dus belangrijk om hier goed over na te denken bij het opstellen van samenwerkingsovereenkomsten of aktes voor de overdracht van IP en auteursrechten. Daarbij moet ook bewust een keuze worden gemaakt of de opdrachtnemer gebruik mág maken van AI, en – zo ja – op welke manier. Als daar strategisch over na wordt gedacht, dan is dit goed te beheersen en komt de organisatie niet voor verrassingen te staan.\u003Cbr />\nEen ander punt wat vaak onderbelicht is, zijn de persoonlijkheidsrechten. Dit zijn rechten van de maker die niet overdraagbaar zijn. Hierbij kan gedacht worden aan het recht van de auteur om zich te verzetten tegen aantasting van het oorspronkelijke werk, op een manier die schadelijk is voor de reputatie van de auteur. Overdracht van die rechten is waarschijnlijk niet mogelijk, maar het is wel mogelijk om hier goede afspraken over te maken. Ook dit kun je in een goede overeenkomst dus prima reguleren.\u003C/p>\n\u003Ch2>De EU AI Act en AI-geletterdheid\u003C/h2>\n\u003Cp>Vanaf februari 2025 is de eerste fase van de nieuwe EU AI Act in werking getreden. Deze wetgeving stelt dat bedrijven verantwoordelijk zijn voor het correct gebruik van AI-systemen, inclusief de intellectuele eigendomsaspecten. Bedrijven moeten ervoor zorgen dat ze AI-systemen op een verantwoorde manier gebruiken en dat hun werknemers de juiste kennis hebben om met AI om te gaan. Dit wordt ook wel ‘AI-geletterdheid’ genoemd.\u003Cbr />\nDe nieuwe regelgeving verplicht bedrijven om hun personeel op te leiden in het gebruik van AI. Dit betekent dat medewerkers niet alleen moeten weten hoe ze AI-systemen gebruiken, maar ook de juridische implicaties ervan moeten begrijpen, zoals auteursrechten en licenties. Als ondernemer is het belangrijk om ervoor te zorgen dat uw medewerkers de basisprincipes van AI en intellectuele eigendom begrijpen, zodat uw bedrijf zich kan beschermen tegen juridische geschillen.\u003Cbr />\nDe Autoriteit Persoonsgegevens als coördinerend AI- en algoritme toezichthouder en het EU AI Office hebben richtlijnen opgesteld om bedrijven te helpen AI-geletterdheid op te bouwen. Deze richtlijnen benadrukken het belang van een slimme strategie op de lange termijn, waarbij de AI-kennis van werknemers continu wordt verbeterd. Dit helpt om ervoor te zorgen dat AI-systemen correct worden gebruikt en dat uw bedrijf voldoet aan de nieuwe regelgeving.\u003C/p>\n\u003Ch2>Praktische implicaties voor ondernemers\u003C/h2>\n\u003Cp>Als ondernemer moet u zich afvragen hoe op een verantwoorde manier met AI kan worden omgegaan. Dit vergt een proactieve houding en voldoende kennis van IP en auteursrecht op dit punt. Hieronder enkele zaken om rekening mee te houden:\u003C/p>\n\u003Cp>– Exploitatie van AI-creaties: Wanneer uw bedrijf AI gebruikt om nieuwe content te genereren, wie bezit dan de rechten op die content? Dit hangt af van de afspraken die u maakt met de ontwikkelaars van de AI-output en de werknemers of freelancers die AI gebruiken om hun werk te doen.\u003C/p>\n\u003Cp>– Contractuele afspraken: Zorg ervoor dat in contracten duidelijk wordt vastgelegd wie de eigenaar is van de creaties die met behulp van AI zijn gemaakt. Daarnaast moet duidelijk zijn of AI mag worden gebruikt om het eindresultaat te behalen, en – zo ja – op welke manier en in welke mate. Dit kan uw organisatie beschermen tegen claims van derden die auteursrechten opeisen op werken die met AI zijn gecreëerd.\u003C/p>\n\u003Cp>– Persoonlijkheidsrechten: Zelfs als uw onderneming volgens de wet eigenaar bent van de rechten op AI-gecreëerde werken én als in alle samenwerkingsovereenkomsten nodige waarborgen zijn opgenomen om te voorkomen dat de AI-creaties inbreuk maken op de rechten van derden, kunnen de oorspronkelijke makers van het werk zich nog steeds verzetten tegen bepaalde wijzigingen die AI in hun werk aanbrengt, vooral als deze wijzigingen hun reputatie schaden.\u003C/p>\n\u003Cp>– Billijke vergoeding: In sommige gevallen kan een billijke vergoeding verschuldigd zijn aan de oorspronkelijke maker van een werk dat met AI is bewerkt. De basis hiervoor is te vinden in het Auteurscontractenrecht. Dat speelt met name bij bestaande samenwerkingen, waarin niet voldoende is geanticipeerd op de mogelijkheid om de resultaten van een opdracht met AI te bewerken. Dit is vooral relevant als uw bedrijf AI gebruikt om bestaande content te verbeteren of aan te passen. Naast het goed vastleggen van nieuwe samenwerkingen met oog voor AI implicaties, is het dus belangrijk om bestaande samenwerkingsovereenkomsten door te lichten om te kijken of het werken met AI wel is toegestaan zonder een aanvullende vergoeding te moeten betalen.\u003C/p>\n\u003Ch2>Conclusie\u003C/h2>\n\u003Cp>AI biedt oneindig veel nieuwe mogelijkheden voor ondernemers, maar brengt ook juridische uitdagingen met zich mee, vooral op het gebied van IP en meer specifiek auteursrechten. Door bewust om te gaan met de regels en afspraken rondom AI, kunt u ervoor zorgen dat uw bedrijf zich aan de wet houdt en optimaal profiteert van deze technologie zonder daarbij onnodige risico’s te lopen.\u003Cbr />\nHeeft u vragen over de juridische implicaties van AI & IP voor uw onderneming? Neem contact op met INC. om te bespreken hoe u AI op een verantwoorde manier kunt integreren in uw bedrijf.\u003C/p>\n",{"nodes":485},[486,489,490],{"id":487,"name":52,"slug":488},"dGVybToyNw==","commerciele-contracten",{"id":396,"name":72,"slug":397},{"id":408,"name":64,"slug":409},1777511009756]